Hoofdstuk 2
Het is warm buiten. Een klein briesje streelt over mijn huid en speelt zwakjes met mijn blonde lokken. Ik zit op de veranda voor mijn huis en kijk uit over het gras van mijn voortuin. Het is kortgeknipt en hier en daar steken er madeliefjes bovenuit.
Ik streel met mijn vingers over het gladde goud van mijn amulet. Ik kan nog steeds nauwelijks geloven dat er niks fout is gegaan. Mijn ouders trouwens ook niet. Ik sta nou niet echt bekend om mijn elegantie en voorzichtigheid.
‘Sissi?’
Ik kijk op, recht in Iwans felblauwe ogen. Ik glimlach naar hem. ‘Hé.’
‘Wat doe je hier zo laat?’
‘Wat doe jíj hier zo laat?’
Iwan grijnst. ‘Ik kon niet slapen.’
‘Ik ook niet.’
Mijn broer komt naast me zitten en slaakt een zucht. ‘De nachten zijn altijd het beste. Dan kan je tenminste ongestoord nadenken.’
Ik kijk hem zijdelings aan. ‘Je denkt teveel, Iwan.’
Een glimlachje danst rond zijn lippen. ‘Je kan niet teveel denken. Dat onderscheidt ons van andere wezens, Sissi.’
Ik rol licht met mijn ogen en kijk naar de sterren die vrolijk in het diepe zwart twinkelen. Ik ken geen enkel sterrenbeeld, maar Iwan kent ze bijna allemaal uit zijn hoofd.
‘De dag zal nooit de nacht geloven, dat er sterren bestaan,’ zegt Iwan plotseling met een dromerige glimlach. Hij kijkt naar de sterren die zich in zijn ogen lijken te weerkaatsen.
Ik kijk hem vragend aan.
‘Een wijsheid gezegd door iemand die al lang geleden gestorven is. Hij woonde in een land voordat ze samen De Geallieerde Staten vormden. Duitsland.’
‘Hoe weet je dat?’ We leren niet veel over de geschiedenis, behalve dan hoe slecht het was en hoeveel beter het nu is.
‘Pap vertelde me erover. Hij heeft het weer gehoord van zijn vader en die weer van zijn vaders. Het gaat generaties terug.’ Iwan kijkt me weer aan, maar zijn ogen lijken het licht van de sterren te hebben opgezogen.
‘Waarom heeft hij het mij niet verteld?’ Ik wil niet pruilen, maar kan mezelf er maar net van weerhouden.
‘Omdat je er nooit om vraagt.’ Iwan lacht. ‘Je bent vaker buiten dan bij hem, binnen.’
Ik kijk ietwat beschaamd naar de grond. Mijn vader heeft twee jaar geleden een ongeluk gehad. Er zijn nog enkele auto’s – de meeste zijn verboden, we moeten allemaal met het openbaar vervoer of de ronde voertuigen die over de rails boven de straten schieten – maar mijn vader moest voor zijn werk nog met de auto rijden. Op zijn weg daarheen rende een klein kind over de weg, waardoor mijn vader moest uitwijken en tegen een boom knalde. Door de klap werden allebei zijn benen verbrijzelt en brak hij enkele rugwervels.
We hebben hoop gehouden, echt waar. Alle maanden dat mijn vader in het ziekenhuis zat, revalideerde en zich door de moeilijke tijd heen sleepte, hielden we hoop.
Maar het had geen zin. Na een half jaar vertelden de dokters ons dat mijn vader nooit meer zou kunnen lopen en dat als mijn ouders samen niet het minimale loon binnenhaalden, mijn vader naar de Zwakke Sectoren gestuurd zou worden.
Gelukkig, nu, twee jaar later, weet mijn moeder in haar eentje – en met hulp van Ivo en Ivan – nog steeds het bedrag te verdienen. Elk jaar opnieuw.
‘Het maakt niet uit, Sissi. Hij begrijpt het.’ Iwan legt een hand op mijn arm. ‘Je bent zijn dochter, hij zal altijd van je houden.’
‘Je maakt het wel heel dramatisch.’ Ik kijk hem geërgerd aan. ‘Jij zit anders ook niet de hele dag bij hem.’
‘Nee, en dat vraagt hij ook niet van mij. En ook niet van jou.’ Iwan haalt zijn hand weer van mijn arm. ‘Hij is alleen eenzaam.’
‘Waarom gaat hij de stad niet in?’ vraag ik, al weet ik precies waarom hij dat niet doet. We wonen een eindje van de stad af en omdat er nauwelijks – misschien wel geen – mensen in onze Sector wonen die niet kunnen lopen, is het openbaar vervoer daar niet op ingesteld.
Natuurlijk zouden mensen mijn vader kunnen helpen, maar dat weigert hij. Hij zegt dat hij al genoeg afhankelijk is van ons en dat hij ook niet nog eens afhankelijk hoeft te zijn van vreemden.
‘Ik zie aan je ogen dat je weet waarom.’ Iwan glimlacht, maar zijn ogen lachen niet mee. Als iemand het moeilijk heeft gehad met mijn vaders ongeluk is Iwan wel. Mijn vader en hij hadden vlak voor het ongeluk ruzie. Nou ja, een ruzietje. Het ging nergens over. Mijn vader vroeg alleen of Iwan na school Jacob – Jacob was toen tien – kon helpen met zijn huiswerk. Iwan zei dat hij betere dingen te doen had en dat mijn vader maar eens thuis moest zijn om zijn eigen zoon te helpen. Daarop volgde een klein meningsverschil en gingen ze uit elkaar met Iwan die zei dat “hij wel zou kijken”.
Iwan heeft het zichzelf nooit vergeven, al heeft mijn vader dat al lang gedaan. Volgens mij heeft mijn vader het hem zelfs nooit kwalijk genomen.
‘Je zou moeten gaan slapen,’ zegt Iwan, terwijl hij een hand door zijn blonde haren haalt.
‘Jij ook, we zijn even oud weet je nog?’ Ik geef hem een plagende stomp tegen zijn schouder.
‘Je weet dat ik de eerste was, hè? Dus ik ben en blijf ouder.’ Iwan lacht, waardoor de sterren extra lijken op te lichten.
Dit soort dingen vallen me op, maar ik voel er niks bij. Iwan heeft een geweldige uitstraling, is slim, knap en ik hou van hem. Ik hou van hem omdat hij mijn tweelingbroer is en ik weet dat ik nooit zonder hem zou kunnen leven.
Hij is slimmer dan ik, knapper dan ik, maar toch hebben we die band die tweelingen in alle films lijken te hebben. Sommige mensen vinden het kletspraat, verzonnen. Tweelingen hebben geen “speciale” band. Toch is er iets tussen Iwan en ik… iets wat alleen van ons is. Iets dat alleen wij tweeën begrijpen.
‘Ik hou van je, Sissi. Je bent het beste zusje dat iemand kan hebben.’
‘Dat zeg je alleen omdat ik je enige zusje ben.’ Maar ik voel hoe een prettig en warm gevoel zich binnenin mij verspreidt. Liefde. Er is geen beter gevoel op aarde dan liefde. En natuurlijk zijn er vele soorten liefde, maar dit vind ik de mooiste liefde. Het weten dat ik hou van mijn familie en dat zij van mij houden.
‘Klopt, ik zeg het omdat je mijn enige zusje bent en ik van je hou.’ Iwan kijkt me diep in de ogen. Elk ander meisje zou verdrinken in die oceanen van hem, maar ik niet. ‘En wat er ook gebeurt overmorgen, vergeet dat nooit.’
Ik knipper even verdwaasd met mijn ogen. Bedoelt hij dat hij overweegt dat ik in een Sector terechtkom waarbij ik hem nooit meer mag zien? Zoals de Alias Sector?
‘Je…’
‘Je moet met alles rekening houden, Sissi. Dat moet je ook bij mij doen. We moeten proberen zoveel mogelijk van morgen te genieten en daarna zien we wel wat er gebeurt.’
Ik heb Iwan nog nooit horen zeggen dat hij iets zomaar over zich heen zou laten komen. Iwan is altijd voorbereidt op alles, weet al zijn zetten al van te voren – hij is geweldig in spelletjes – is slim en doortastend. Maar zelfs hij weet niet hoe hij zichzelf kan klaarstomen voor datgene wat er overmorgen gaat gebeuren.
‘Ik ben bang,’ zeg ik zachtjes. Ik heb er nog niet echt bij klaar gestaan en het is nog nooit zo duidelijk in mijn gedachten opgedwarreld. Ik ben bang voor waar ik overmorgen misschien terecht ga komen.
Iwan pakt mijn hand en knijpt erin. ‘Je hoeft niet bang te zijn. Waar je ook heengaat, het zal je thuis zijn. Op een gegeven moment zal je er je hoe dan ook thuis gaan voelen, vrienden maken, trouwen.’
Ik slaak een zucht. Soms twijfel ik eraan of ik wil trouwen en een leven wil leiden zoals dat van mijn ouders. Zo normaal, zo… saai. Elke dag is een routine voor hen, voor mij. Voor ons. Wil ik dat mijn hele leven? Elke dat hetzelfde doormaken en weten dat elke dag erna hetzelfde zou zijn? Ergens wel en ergens niet. Ik wil trouwen – denk ik – en ik wil kinderen – denk ik –, die moet een zo stabiele en rustige jeugd hebben als het maar kan. Ik ben opgegroeid in de rustigste omgeving die je je maar kan wensen en heb warme, liefdevolle herinneringen. Aan de andere kant wil ik voor mezelf meer avontuur. Ik wil uitdagingen, variatie. Ik wil verassingen en elke dag naar bed gaan met de gedachte dat de volgende dag totaal anders zal zijn.
‘Waar denk je aan?’ vraagt Iwan nadat we een tijdje stil zijn geweest. Het enige wat er te horen is is het briesje dat door de bladeren van de bomen strijkt, het getjirp van de krekels en onze stemmen. Even zacht als alle anderen geluiden om ons heen.
‘Aan wat ik wil.’ Ik tik zacht op mijn blote benen. ‘Rust of avontuur.’
‘We zijn vrij tot het moment waarop we kiezen, vanaf dan controleert de keuze de kiezer.’ Iwan grijnst een schuine grijns. Ik kan je vertellen dat zodra hij dat doet, elk meisje bijna een toeval krijgt.
‘Dank je voor je hulp,’ zeg ik spottend. ‘Nu is alles duidelijk.’
Iwan zucht lachend. ‘Het is jouw keuze, die kan ik niet voor je maken. Die kan je zelf niet eens maken.’
We zwijgen allebei. Die zin leek onschuldig, maar ergens schuilde een sprankje opstand. Alsof Iwan wou zeggen dat Het Gezag ons onderdrukt.
‘Je hebt gelijk,’ zeg ik uiteindelijk, puur en alleen omdat de stilte me op mijn zenuwen werkt.
De wind blaast een lok van Iwans haar voor zijn gezicht. Hij doet geen moeite om hem weg te vegen en kijkt naar de huizen in onze straat, waarvan de ramen gehuld zijn in duisternis.
Lang geleden, op een koude kerstavond geloof ik, vertelde mijn broer dat hij zich altijd afvroeg wat zich achter die ramen schuilhield. Ik dacht dat hij het had over een fantasieverhaaltje, zoals de meeste kleine kinderen verzinnen. Maar hij had het over heel iets anders. Achter elk raam gebeuren dingen die de buitenwereld niet weet. Verhalen, toneelstukken, drama’s, liefdesverhalen. Geheimen gaan schuil onder de rode daken, achter de witte muren en de glimmende, eikenhouten deuren.
‘Kijk.’ Iwan wijst naar het huis aan de overkant van de straat. Achter het raam op de bovenste verdieping van het huis staat een jong meisje. Ze kijkt naar ons, maar meer dan haar omtrek kan ik niet zien.
Ik zwaai voorzichtig en ze verdwijnt achter het raam vandaan.
‘Haar moeder is overleden vorige week. Ze slaap sindsdien nauwelijks meer,’ zegt Iwan met een droevige blik in zijn ogen.
Ik schrik. Er gaan nauwelijks mensen dood in de Behagelijke Sectoren. De meeste mensen gaan vanaf hier naar de Klassieke Sectoren en sterven daar een rustige dood. Het meisje is zo jong, de moeder kon onmogelijk oud zijn.
‘Vierendertig,’ zegt Iwan. ‘Zelfmoord.’
Ik kijk hem geschokt aan. Mijn ogen moeten bijna uit hun kassen poppen en afschuw verlamt mijn spieren. ‘Zelfmoord?’ vraag ik ongelovig. Ik heb nog nooit gehoord dat iemand zelfmoord gepleegd heeft. Niet in deze Sector, niet in de andere Sectoren.
Als Het Gezag ernstig psychische problemen bij je constateert, ga je naar de Zwakke Sectoren waar je alle zorg en hulp kan krijgen die je nodig hebt. Als je maar niet het ideale beeld van je thuis Sector bedoezeld.
Het is onmogelijk om zelfmoord te plegen, omdat we daarnaast ook nog een groot deel van de tijd in de gaten worden gehouden. Camera’s hangen op de hoeken van de straten, in alle winkels, bij de voordeuren van de huizen. De post wordt gelezen, er wordt gecheckt wat we lezen, wat voor muziek we luisteren, wat we kijken op tv, waarin we geïnteresseerd zijn.
‘M-maar… hoe?’ fluister ik. Mijn stem is doordrenkt van verdriet en ik heb het gevoel dat ik elk moment kan overgeven.
Iwan trekt zijn schouders op. ‘Sommigen zeggen dat ze zichzelf heeft verdronken in het bad, anderen denken dat ze zichzelf heeft opgehangen met een riem… ik heb geen idee, Sissi.’
‘Maar dat is afschuwelijk… waarom zou je zoiets doen? Waarom hebben ze haar niet gered? Waarom hebben ze haar niet in de Zwakke Sectoren geplaatst?’ Mijn woorden struikelen over elkaar tijdens hun race naar buiten. Ik wil zoveel vragen en zeggen dat ik het nauwelijks zelf kan bijhouden.
Iwan pakt mijn schouder en trekt me voorzichtig tegen zich aan. ‘Het is afschuwelijk, natuurlijk. Misschien had ze geen problemen, maar wou ze gewoon… iets bereiken.’
‘Bereiken?’ Ik kan me niet voorstellen dat iemand een einde aan zijn leven zou maken om iets te bereiken. Wat bereik je daarmee?
‘Ik denk dat ze Het Gezag iets duidelijk wou maken.’ De stem van mijn broers is nog meer in volume gedaald terwijl hij die woorden uitspreekt.
Mijn mond valt open. ‘Het Gezag? Was het oneens met hen?’
‘Mensen zeggen dat ze een onderdeel van De Wet had gebroken. Ze wou niet dat haar dochtertje daaronder zou lijden, al heb ik geen idee.’
Mijn ogen dwalen weer naar het huis tegenover ons. Als je ouders De Wet breken, moeten de kinderen daaronder lijden. Vaak worden ze naar de Underdog Sectoren gestuurd.
Er is echter een uitzondering op die regel: als de ouder die de overtreding heeft begaan sterft voordat het kind zestien wordt, zal de overtreding de kaart van het kind niet beïnvloeden.
Het is een afschuwelijke regel, omdat het de ouder voor een keuze stelt: zijn eigen dood of een slecht leven voor zijn kind.
Als je kiest voor je eigen dood, laat je je kind alleen achter, zonder vader of moeder. Als je kiest dat je wil leven bestempel je het lot van je kind en zal iedereen in je Sector je nooit meer aankijken.
Ik voel tranen in mijn ogen prikken. Arm meisje… Ik vraag me vaag af wat haar moeder gedaan heeft om zo’n drastische keuze te moeten maken.
‘Haar moeder kijkt op haar neer, Sissi. Tussen de sterren zweven de geesten van de mensen van wie we houden. Van de mensen die ooit naast ons leefden, die we liefhadden. Haar moeder heeft haar niet verlaten, dat zou ze nooit doen.’
Soms wil ik dat Iwan niet zo wijs deed. Haar moeder is dood. Als zij thuis komt is er geen moeder met warme chocomelk op koude winterdagen, geen moeder die haar vraagt hoe het was op school, geen moeder die haar helpt met haar huiswerk, geen moeder die haar een nachtzoen geeft voor het slapen, geen moeder die haar troost als ze wakker schrikt uit een nachtmerrie.
Wat heeft ze eraan dat haar moeder op haar neerkijkt? Ze is zo jong, zo klein, ze heeft een moeder nodig die ze kan vasthouden.
Iwan ziet mijn blik en zwijgt. Hij heeft me nog steeds vast en zijn warmte is veilig en vertrouwd. Als zestien jaar kan ik al mijn gevoelens en geheimen met deze jongen delen, meer dan met mijn andere broers of ouders. Op de één of andere manier kan ik het beste met Iwan praten en lijkt hij me altijd het meeste te begrijpen. Hij kent me, door en door. We hebben samen in mijn moeders buik gezeten, die kleine plek samen gedeeld.
Dat heeft er vast aan bijgedragen.
‘Ik ga naar bed.’ Ik maak me voorzichtig van Iwan los en glimlach naar hem. ‘Als ik nog kan slapen na jouw afschuwelijke verhalen.’
Normaal had Iwan iets gezegd als: die verhalen zijn de waarheid of nachtmerries zijn een afspiegeling van de angst die je hebt in het leven. Godzijdank zegt hij niks anders dan: ‘slaap lekker.’
Ik loop zo zachtjes als ik kan weer naar binnen en laat de deur op een kiertje openstaan. Ik weet niet hoelang Iwan daar nog zal zitten, alleen met zijn diepe en ingewikkelde gedachten en twijfels.
Ik loop de trap op, die bekleed is met een hemelsblauwe, zachte stof richting de derde verdieping. Op deze verdieping slapen alleen Iwan en ik, de op dit moment twee oudste kinderen. Onze kamers zijn het grootst en hiervoor van Ivo en Ivan geweest.
Ik open de deur naar mijn kamer en loop rechtstreeks naar mijn bed. Ik dacht dat ik vandaag niet meer zou kunnen slapen door alles wat er gebeurd is, maar op het moment dat mijn hoofd het kussen raakt, vlieg ik weg naar een land waar alles mooi en goed is. Een land waar kleine meisjes thuis komen in een huis waar hun liefhebbende moeder op hen wacht.