qua trinh lich su tu nhien cua su phat trien hinh thanh kinh te xa hoi?

spinner.gif

Cau 10: qua trinh lich su tu nhien cua su phat trien hinh thanh kinh te xa hoi?

Xã hội loài người đã phát triển trải qua nhiều hình thái kinh tế - xã hội nối tiếp 

nhau. Trên cơ sở phát hiện ra các quy luật vận động phát triển khách quan của xã hội, 

C.Mác đã đi đến kết luận: "Sự phát triển của những hình thái kinh tế - xã hội là một quá 

trình lịch sử - tự nhiên"2. 

Hình thái kinh tế - xã hội là một hệ thống, trong đó, các mặt không ngừng tác 

động qua lại lẫn nhau tạo thành các quy luật vận động, phát triển khách quan của xã hội. 

Đó là quy luật về sự phù hợp của quan hệ sản xuất với trình độ phát triển của lực lượng 

sản xuất, quy luật cơ sở hạ tầng quyết định kiến trúc thượng tầng và các quy luật xã hội 

khác. Chính sự tác động của các quy luật khách quan đó mà các hình thái kinh tế - xã 

hội vận động phát triển từ thấp đến cao. 

Nguồn gốc sâu xa của sự vận động phát triển của xã hội là ở sự phát triển của lực 

lượng sản xuất. Chính sự phát triển của lực lượng sản xuất đã quyết định, làm thay đổi 

quan hệ sản xuất. Đến lượt mình, quan hệ sản xuất thay đổi sẽ làm cho kiến trúc thượng  

tầng thay đổi theo, và do đó mà hình thái kinh tế - xã hội cũ được thay thế bằng hình 

thái kinh tế - xã hội mới cao hơn, tiến bộ hơn. Quá trình đó diễn ra một cách khách quan  

chứ không phải theo ý muốn chủ quan. V.I.Lênin viết: "Chỉ có đem quy những quan 

hệ xã hội vào những quan hệ sản xuất, và đem quy những quan hệ sản xuất vào trình độ 

của những lực lượng sản xuất thì người ta mới có được một cơ sở vững chắc để quan 

niệm sự phát triển của những hình thái xã hội là một quá trình lịch sử - tự nhiên"1. 

Sự tác động của các quy luật khách quan làm cho các hình thái kinh tế - xã hội 

phát triển thay thế nhau từ thấp đến cao - đó là con đường phát triển chung của nhân 

loại. Song, con đường phát triển của mỗi dân tộc không chỉ bị chi phối bởi các quy luật 

chung, mà còn bị tác động bởi các điều kiện về tự nhiên, về chính trị, về truyền thống 

văn hóa, về điều kiện quốc tế, v.v.. Chính vì vậy, lịch sử phát triển của nhân loại hết sức 

phong phú, đa dạng. Mỗi dân tộc đều có nét độc đáo riêng trong lịch sử phát triển của 

mình. Có những dân tộc lần lượt trải qua các hình thái kinh tế - xã hội từ thấp đến cao; 

nhưng cũng có những dân tộc bỏ qua một hay một số hình thái kinh tế - xã hội nào đó. 

Tuy nhiên, việc bỏ qua đó cũng diễn ra theo một quá trình lịch sử - tự nhiên chứ không 

phải theo ý muốn chủ quan. 

Như vậy, quá trình lịch sử - tự nhiên của sự phát triển xã hội chẳng những diễn ra  

bằng con đường phát triển tuần tự, mà còn bao hàm cả sự bỏ qua, trong những điều kiện 

nhất định, một hoặc một vài hình thái kinh tế - xã hội nhất định.

Bình luận & Đánh giá

library_icon_grey.png Thêm share_icon_grey.png Chia sẻ

Đang đọc

Đề nghị