qua trinh lich su tu nhien cua su phat trien hinh thanh kinh te xa hoi?

spinner.gif

Cau 10: qua trinh lich su tu nhien cua su phat trien hinh thanh kinh te xa hoi?

Xã hội loài người đã phát triển trải qua nhiều hình thái kinh tế - xã hội nối tiếp

nhau. Trên cơ sở phát hiện ra các quy luật vận động phát triển khách quan của xã hội,

C.Mác đã đi đến kết luận: "Sự phát triển của những hình thái kinh tế - xã hội là một quá

trình lịch sử - tự nhiên"2.

Hình thái kinh tế - xã hội là một hệ thống, trong đó, các mặt không ngừng tác

động qua lại lẫn nhau tạo thành các quy luật vận động, phát triển khách quan của xã hội.

Đó là quy luật về sự phù hợp của quan hệ sản xuất với trình độ phát triển của lực lượng

sản xuất, quy luật cơ sở hạ tầng quyết định kiến trúc thượng tầng và các quy luật xã hội

khác. Chính sự tác động của các quy luật khách quan đó mà các hình thái kinh tế - xã

hội vận động phát triển từ thấp đến cao.

Nguồn gốc sâu xa của sự vận động phát triển của xã hội là ở sự phát triển của lực

lượng sản xuất. Chính sự phát triển của lực lượng sản xuất đã quyết định, làm thay đổi

quan hệ sản xuất. Đến lượt mình, quan hệ sản xuất thay đổi sẽ làm cho kiến trúc thượng

tầng thay đổi theo, và do đó mà hình thái kinh tế - xã hội cũ được thay thế bằng hình

thái kinh tế - xã hội mới cao hơn, tiến bộ hơn. Quá trình đó diễn ra một cách khách quan

chứ không phải theo ý muốn chủ quan. V.I.Lênin viết: "Chỉ có đem quy những quan

hệ xã hội vào những quan hệ sản xuất, và đem quy những quan hệ sản xuất vào trình độ

của những lực lượng sản xuất thì người ta mới có được một cơ sở vững chắc để quan

niệm sự phát triển của những hình thái xã hội là một quá trình lịch sử - tự nhiên"1.

Sự tác động của các quy luật khách quan làm cho các hình thái kinh tế - xã hội

phát triển thay thế nhau từ thấp đến cao - đó là con đường phát triển chung của nhân

loại. Song, con đường phát triển của mỗi dân tộc không chỉ bị chi phối bởi các quy luật

chung, mà còn bị tác động bởi các điều kiện về tự nhiên, về chính trị, về truyền thống

văn hóa, về điều kiện quốc tế, v.v.. Chính vì vậy, lịch sử phát triển của nhân loại hết sức

phong phú, đa dạng. Mỗi dân tộc đều có nét độc đáo riêng trong lịch sử phát triển của

mình. Có những dân tộc lần lượt trải qua các hình thái kinh tế - xã hội từ thấp đến cao;

nhưng cũng có những dân tộc bỏ qua một hay một số hình thái kinh tế - xã hội nào đó.

Tuy nhiên, việc bỏ qua đó cũng diễn ra theo một quá trình lịch sử - tự nhiên chứ không

phải theo ý muốn chủ quan.

Như vậy, quá trình lịch sử - tự nhiên của sự phát triển xã hội chẳng những diễn ra

bằng con đường phát triển tuần tự, mà còn bao hàm cả sự bỏ qua, trong những điều kiện

nhất định, một hoặc một vài hình thái kinh tế - xã hội nhất định.

Comments & Reviews

Login or Facebook Sign in with Twitter
library_icon_grey.png Add share_icon_grey.png Share

Who's Reading

Recommended