Mot so chi tieu de danh gia loai uu the sinh thai: so luong ca the, sinh khoi lon, do che phu.
De xac dinh muc do tap hop uu the sinh thai cua loai,nguoi ta dua vao chi so uu the: C = , C > > thi loai cang chiem uu the trong QX,khi nghien cuu ta chi tap trung nghien cuu nhung loai co C > >,( ni la so luong ca the cua loai thu i).
Mat do da dang loai trong QX:
Chi so phong phu loai: d1= hay d2=
Chi so da dang toan phan: H'= 3.322 [lg N- ]
*) Quan he he thong giua cac thanh phan SV trong QX:Moi quan he giua cac loai trong quan xa rat da dang. Mot trong nhung moi quan he do da duoc de cap den mot cach chi tiet la cau truc dinh duong trong cac xich thuc an. Ngoai ra, con hang loat cac moi quan he khac rat tinh te va cung phuc tap. Khi cac quan the tac dong len nhau, du bat ke truong hop nao, co loi hoac bat loi, deu gay anh huong den su phat trien so luong cua chung.- Cac moi tuong tac am: Cac moi tuong tac am co the duoc ke den la su ham sinh, canh tranh, ky sinh -vat chu, vat du - con moi.- Ham sinh: Moi quan he ham sinh da de cap den o chuong 1. Trong moi quan he nay o quan xa co the dan ra nhieu vi du khac nhau. Chang han nhung dai dien cua cac chi tao Microcystis, Anabaena, Nodularia tiet ra chat dau doc gan (Hepatoxin), tao Lyngbya, Anabaena tiet ra chat gay doc cho than kinh (Neurotoxin) doi voi cac loai dong vat. - Su canh tranh va chung song : Su canh tranh giua cac loai thuong xay ra khoc liet hon so voi canh tranh cung loai. Dong nhien, cac loai canh tranh voi nhau do o sinh thai cua chung chong cheo len nhau.Muc do canh tranh manh hay yeu phu thuoc vao su chong cheo nhieu hay it. O sinh thai cua cac loai cang chong khit len nhau, muc do canh tranh cang ac liet, dan den su canh tranh "loai tru" tuc la mot trong hai loai thua cuoc o muc hoac bi tieu diet hoac phai doi di noi khac. Canh tranh giua cac loai xay ra do chung nguon dinh duong, chung noi o. . .Canh tranh duoc xem la mot trong nhung dong luc chu yeu cua qua trinh tien hoa sinh gioi.Su canh tranh co the dan den cac ket qua sau:+ Bien dong so luong: Nhung loai nao co kha nang sinh san cao, nhu cau thuc an thap thuong la loai chiem uu the
+ Su phan bo ve dia ly: Nhung loai co tiem luc nhu nhau se dan den phan bo ve dia ly va noi o cua chung.Moi quan he vat du - con moi, ky sinh - vat chu : Moi quan he giua vat du - con moi tao nen xich thuc an trong thien nhien, qua do vat chat duoc quay vong va nang luong duoc bien doi. Nho vay, quan xa sinh vat va cac he sinh thai moi duoc duy tri va phat trien mot cach vung ben. Moi quan he vat du - con moi la moi quan he rat bao trum. Quan he ky sinh- vat chu la su bien the, mot truong hop dac biet cua moi quan he tren. Trong moi quan he vat du - con moi, ai cung hieu vat du khai thac con moi lam thuc an, con con moi da nuoi song vat du. Moi quan he tuong ho nay, khong chi ton tai lau ben trong thien nhien ma cung la mot trong nhung dong luc quan trong, giup cho ca 2 phia song song tien hoa khong ngung. Trong qua trinh nay, thong qua chon loc tu nhien, vat du cang "tinh khon" hon de khai thac con moi co hieu qua thi con moi cang "sac sao" hon de bao ve minh.- Cac moi tuong tac duong: Cac moi tuong tac duong noi chung deu lam loi cho cac loai, it nhat cho 1 loai trong cuoc song. Chung bao gom cac dang hoi sinh; tien hop tac va cong sinh, trong cach song do cac loai nhan duoc nhung loi ich do loai khac mang lai.-Hoi sinh (Commensalism) : Hoi sinh la moi quan he giua 2 loai, trong do loai song hoi sinh co loi con loai duoc song hoi sinh khong bi anh huong gi. - Tien hop tac (Procooperation) : Tien hop tac la cach song hop tac don gian giua cac loai, chung mang den cho nhau nhung loi ich ve nhieu mat, song cach song nay khong bat buoc. Chang han, nhieu loai chim nho an con trung thich tim den than cac con thu lon (ngua van, lac da, trau...) de tim thuc an la cac sau bo song ngoai ky sinh o thu. Nhieu loai tom, ca nho... tim den song hop tac voi ca lich bien de bat "chi, ran" cho ca, nhieu khi con chui ca vao mieng ca de tim thuc an thua con bam trong ke rang cua chu. Ca lich tuy la ca du nhung khong he an thit nhung "nguoi ban" cua minh. . .
- Ho sinh hay cong sinh (Mutualism hay Symbiose) : Cong sinh hay ho sinh la kieu hop tac bat buoc, roi nhau ra ca 2 deu khong the ton tai duoc. Chang han vi sinh vat song trong co quan tieu hoa cua cac loai nhai lai. Vi sinh vat co kha nang phan huy xenlulose do thu kiem duoc, tao ra duong de cung cap thuc an cho ca 2. Khi quan xa dat duoc trang thai can bang on dinh thi cac moi tuong tac duong va tuong tac am cung tro nen can bang va su chung song hoa binh giua cac loai tang len.
Add to your private library
Thư viện của tôiAdd this story to your public reading lists