San xuat gia tri thang du

Muc dich cua san xuat tu ban chu nghia khong phai la gia tri su dung ma la san xuat ra gia tri thang du, la nhan gia tri len. Theo duoi gia tri thang du toi da la muc dich va dong co thuc day su hoat dong cua moi nha tu ban, cung nhu cua toan bo xa hoi tu ban. Nha tu ban co gang san xuat ra hang hoa voi chat luong tot di chang nua, thi do cung chi vi nha tu ban muon thu duoc nhieu gia tri thang du.  

San xuat ra gia tri thang du toi da khong chi phan anh muc dich cua nen san xuat tu ban chu nghia, ma con vach ro phuong tien, thu doan de dat duoc muc dich do: tang cuong boc lot cong nhan lam thue bang cach tang cuong do lao dong va keo dai ngay lao dong, tang nang suat lao dong va mo rong san xuat.  

Nhu vay, san xuat ra gia tri thang du la quy luat kinh te tuyet doi cua chu nghia tu ban. Noi dung cua no la san xuat ra gia tri thang du toi da bang cach tang cuong boc lot cong nhan lam thue. Quy luat gia tri thang du ra doi va ton tai cung voi su ra doi va ton tai cua chu nghia tu ban. No quyet dinh cac mat chu yeu, cac qua trinh kinh te chu yeu cua chu nghia tu ban. No la dong luc van dong, phat trien cua chu nghia tu ban, dong thoi no cung lam cho moi mau thuan cua chu nghia tu ban, dac biet la mau thuan co ban cua chu nghia tu ban ngay cang sau sac, dua den su thay the tat yeu chu nghia tu ban bang mot xa hoi cao hon.  

Chu nghia tu ban ngay nay tuy co nhung dieu chinh nhat dinh ve hinh thuc so  

huu, quan ly va phan phoi de thich nghi o muc do nao do voi dieu kien moi, nhung su thong tri cua chu nghia tu ban van ton tai nguyen ven, ban chat boc lot cua chu nghia tu ban van khong thay doi. Nha nuoc tu san hien nay tuy co tang cuong can thiep vao doi song kinh te va xa hoi, nhung ve co ban no van la bo may thong tri cua giai cap tu san.  

Tuy nhien, do trinh do da dat duoc cua van minh nhan loai va do cuoc dau tranh cua giai cap cong nhan, ma mot bo phan khong nho cong nhan o cac nuoc tu ban phat trien co muc song tuong doi sung tuc, nhung ve co ban, ho van phai ban suc lao dong va van bi nha tu ban boc lot gia tri thang du. Nhung trong dieu kien hien nay, san xuat gia tri thang du co nhung dac diem moi:  

Mot la, do ky thuat va cong nghe hien dai duoc ap dung rong rai nen khoi luong gia tri thang du duoc tao ra chu yeu nho tang nang suat lao dong. Viec tang nang suat lao dong do ap dung ky thuat va cong nghe hien dai co dac diem la chi phi lao dong song trong mot don vi san pham giam nhanh, vi may moc hien dai thay the duoc nhieu lao dong song hon.  

Hai la, co cau lao dong xa hoi o cac nuoc tu ban phat trien hien nay co su bien doi lon. Do ap dung rong rai ky thuat va cong nghe hien dai nen lao dong phuc tap, lao dong tri tue tang len va thay the lao dong gian don, lao dong co bap. Do do lao dong tri tue, lao dong co trinh do ky thuat cao ngay cang co vai tro quyet dinh trong viec san xuat ra gia tri thang du. Chinh nho su dung luc luong lao dong ngay nay ma ty suat va khoi luong gia tri thang du da tang len rat nhieu.  

Ba la, su boc lot cua cac nuoc tu ban chu nghia phat trien tren pham vi quoc te ngay cang duoc mo rong duoi nhieu hinh thuc: xuat khau tu ban va hang hoa, trao doi khong ngang gia... loi nhuan sieu ngach ma cac nuoc tu ban chu nghia phat trien bon rut tu cac nuoc kem phat trien trong may chuc nam qua da tang len gap nhieu lan. Su cach biet giua nhung nuoc giau va nhung nuoc ngheo ngay cang tang va dang tro thanh mau thuan noi bat trong thoi dai ngay nay. Cac nuoc tu ban chu nghia phat trien da bon rut chat xam, huy hoai moi sinh, cung nhu coi re doi song van hoa cua cac nuoc lac hau, cham phat trien.  

III- Tien cong trong chu nghia tu ban  

1. Ban chat kinh te cua tien cong  

O be ngoai cua doi song xa hoi tu ban, cong nhan lam viec cho nha tu ban mot thoi gian nhat dinh, san xuat ra mot luong hang hoa hay hoan thanh mot so cong viec nao do thi nha tu ban tra cho mot so tien nhat dinh goi la tien cong. Hien tuong do lam cho nguoi ta lam tuong rang tien cong la gia ca cua lao dong. Su that thi tien cong khong phai la gia tri hay gia ca cua lao dong, vi lao dong khong phai la hang hoa. So di nhu vay la vi:  

- Neu lao dong la hang hoa, thi no phai co truoc, phai duoc vat hoa trong mot hinh  

thuc cu the nao do. Tien de de cho lao dong vat hoa duoc la phai co tu lieu san xuat. Nhung neu nguoi lao dong co tu lieu san xuat, thi ho se ban hang hoa do minh san xuat ra, chu khong ban "lao dong".  

- Viec thua nhan lao dong la hang hoa dan toi mot trong hai mau thuan ve ly luan sau day: thu nhat, neu lao dong la hang hoa va no duoc trao doi ngang gia, thi nha tu ban khong thu duoc loi nhuan (gia tri thang du); dieu nay phu nhan su ton tai thuc te cua quy luat gia tri thang du trong chu nghia tu ban. Thu hai, con neu "hang hoa lao dong" duoc trao doi khong ngang gia de co gia tri thang du cho nha tu ban, thi phai phu nhan quy luat gia tri.