TRIẾT LÝ "TRI KỶ"

30 0 0
                                                  

Một buổi chiều mưa tại thành phố Beirut, Salem E.Daybis ngồi trước kệ sách trong phòng học, lần dở từng trang sách cũ, miệng phì phèo điếu thuốc lá nhãn hiệu Thổ Nhĩ Kỳ. Hắn đang đọc bài đối thoại về thuyết "tri kỷ" của triết gia Socrates, do đồ đệ của ông là Plato ghi chép.

Salem suy niệm về những điều đã đọc và cảm hấy thán phục các nhà hiền triết Đông Tây. H ắn lặp lại câu nói của Socrates: "Hãy biết mình", đứng bật dậy và lớn tiếng: "Đúng vậy! Ta phải biết mình, phải đi sâu vào tận đáy lòng mình. Có thế ta mới gạt bỏ được những ngờ vực và ưu tư. Điều tối cần ta phải làm bây giờ là phơi bầy con người lý tưởng của ta cho con người vật chất của ta biết, sau đó sẽ tiết lộ những bí mật của sự hiện hữu bằng xương bằng thịt này cho cái bản chất trừu tượng của ta hay".

Lòng hắn đầy hăng say. Đôi mắt rực sáng niềm khao khát hiểu biết-hiểu biết chính mình. H ắn sang phòng bên cạnh, đứng ngây người như một pho tượng trước tấm gương, nhìn trừng trừng vào con người xấu xí của hắn, suy nghĩ về hình thù cái đầu, khuôn mặt và tứ chi của thân thể hắn.

H ắn đứng trong tư thế đó nửa tiếng đồng hồ, đắm chìm trong suy tư, dường như thấy những bí ẩn của tâm hồn mình đang hiện rõ dần dưới làn hào quang từ cõi thinh không toả xuống. Sau đó, hắn bình tĩnh lên tiếng nói với mình:

"Người ta lùn, Nã phá Luân và Victor Hugo cũng lùn vậy. Trán ta thấp, Socrates và Spinoza cũng thấp vậy. Mũi ta dài và gãy, mũi Voltaire, mũi George Washington cũng dài và gãy như vậy. Mắt ta sâu, mắt thánh Phao-Lồ Tông Đồ, mắt Neitzche cũng sâu vậy. Môi ta dầy có khác chi vua Louis XIV. Cổ ta thô đúng cổ Hannibal và Mark Anthony"

Ngừng một lúc, hắn lại nói:

"Tai ta dài có th ể hợp với đầu một con thú, nhưng Cervantes đã chẳng có đôi tai như thế là gì? Má ta hõm, nhưng Lafayette và Lincoln đã chẳng có đôi mà hõm như thế là gì? Cằm ta lẹm có khác chi cằm William Pitt và cằm Goldsmith đâu? Vai ta bên cao bên thấp, thì Gambetta cũng có đôi vai lệch giống thế. Bàn tay ta dầy, những ngón cụt và thô, như vậy là giống Eddington rồi còn gì?

"Mình ta có v ẻ gầy. Đây là một đặc điểm chung cho các đại tư tưởng gia. Lạ thật, mỗi lần ngồi đọc sách hoặc viết lách là ta phải có bình cà phê bên cạnh, giống như Balzac. Ta có khuynh hướng thích giao tiếp với đám bình dân. Về phương diện này, ta giống Tolstoy. Đôi khi ta để bốn năm ngày không rửa chân tay mặt mày. Beethoven và Walt Whitman cũng như vậy. Ta thường thích nghe lỏm những người đàn bà đàm tiếu về chồng con họ. Thế mà lạ thay Boccaccio cũng có tật đó giống hệt như ta vậy. Tửu lượng của ta còn hơn cả Marlowe, Abi Nowas và No-e. Tính tham ăn của ta còn vượt cả Emir Basheer và A lịch sơn đại đế."

Ngh ỉ một lúc, Salem đưa những đầu ngón tay nhơ bẩn sờ lên trán rồi tiếp tục: " Đây chính là ta, Đây là con người thật của ta! Ta có tất cả những đức tính của các bậc vĩ nhân từ đầu lịch sử tới bây giờ. Một thanh niên như ta có những đức tính ấy, cốt để hoàn thành những công việc lớn.

"B ản chất của sự khôn ngoan là biết mình như thế. Vậy từ nay ta sẽ bắt tay vào đại sự, việc mà Đấng Đại Tư Duy của vũ trụ này đã uỷ thác cho ta. Đấng đã gieo vào chốn sâu thẳm của lòng ta một số yếu tố hữu hình.Ta đã tháp tùng các bậc vĩ nhân từ thời No-e đến Socrates, qua Boccaccio tới Ahad Farris Shidyak. Ta không biết phải bắt đầu từ công việc nào, nhưng một kẻ đã liên kết được trong cái bản ngã thần bí và con người thật của mình, tất cả những đức tính diệu huyền hình thành do sự vận chuyển của ngày đêm, thì chắc chắn có đủ khả năng hoàn thành đại sự.....Ta đã biết mình. Phải, thần tính đã biết ta. Linh hồn ta vạn tuế! Bản ngã ta muôn năm!Vũ trụ này bất diệt để ta có thể đạt được cứu cánh".

Đến đây, Salem đi đi lại lại trong phòng. Khuôn mặt xấu xí của hắn sáng lên niềm hân hoan. Bằng một giọng reo vui, hắn lặp lại câu thơ của Abí Al-Alá Al, Máarri:

Dù là đứa con út của thời đại, Ta sẽ thực hiện những gì Cha ông ta chưa làm được

Sau đó, hắn để nguyên bộ đồ hôi hám ngả lưng trên mặt giường nhơ bẩn rồi ngủ thiếp đi ngay, tiếng ngáy vang động khắp bầu trời mưa.

Lời thiêng - Kahlii GibranWhere stories live. Discover now