chuyển hóa

185 0 0
                                                  

Chương 6

RỐI LOẠN CHUYỂN HÓA

I. Rối loạn chuyển hoá glucid

1. Giảm glucoza huyết

1.1.Nguyên nhân

- Tăng tiêu thụ. Lượng đường sử dụng cho các hoạt động tiêu tốn năng lượng tăng hơn nhiều so với lượng đường ăn vào và lượng đường được phân hủy từ glycogen tại gan. 

- Tăng tiết insulin làm tăng quá trình tổng hợp glycogen và sau là mỡ từ glucose.

- Rối loạn hoạt động của hệ thần kinh-nội tiết

 + U não làm rối loạn hoạt động của trung tâm vùng dưới đồi thị (vùng điều khiển quá trình trao đổi chất) làm tăng hoạt động của tuyến tụy. 

 + U tuyến tụy làm tăng sinh các tế bào đảo tụy. 

 + Thiểu năng vỏ thượng thận, thùy trước tuyến yên. Giảm tiết adrenalin. Suy mòn do tuyến yên: Trong trường hợp này  giảm tổng hợp  glucose từ acid amin và lipid từ glyxerin và acid béo dẫn đến giảm glucose trong máu.

- Gia súc làm việc nặng trong thời gian dài

- ở gia súc nhai lại còn do không tổng hợp kịp đường từ acid béo bay hơi.

- Do các bệnh ở gan làm cho gia súc không tổng hợp được glycogen để dự trữ.

- Rối loạn khả năng hấp thu glucid

   + Thiếu enzym tiêu glucid của tuỵ và ruột 

   + Giảm diện tích hấp thu của ruột: cắt đoạn ruột, tắc ruột, viêm ruột, …

   + Giảm quá trình phosphoryl hoá ở tế bào thành ruột: ngộ độc, viêm ruột mạn tính. 

   + ở gia súc nhai lại còn do không tổng hợp kịp đường từ acid béo bay hơi.

   + Thiếu bẩm sinh enzym nên galactose không chuyển được thành glucose. 

- Rối loạn khả năng dự trữ

   + Gan giảm khả năng dự trữ glucid: gan là kho dự trữ đường của cơ thể. Trong các bệnh lý của gan: viêm gan, xơ gan, suy gan … thì glucid máu giảm.

   + Thiếu bẩm sinh một số enzym ở gan như: phosphorylase, amylo- 1-6-glucosidase làm ứ đọng glucogen hoặc sản phẩm thoái hoá dở dang (dextrin giới hạn), gây hạ glucose huyết khi đói.

  +  Gan  giảm  khả năng tân tạo  glucid  từ các  sản  phẩm  khác  cũng  làm  giảm lượng  glucose trong máu. 

1.2. Hậu quả 

- Thiếu G6P trong tế bào, kích thích gây cảm giác đói.

- Ruột tăng co bóp (cồn cào), dạ dày tăng tiết dịch, mắt hoa, rã rời chân tay, có thể bị xỉu

- Rối loạn hoạt động của hệ thần kinh.

    Khi glucose máu giảm nặng, các tế bào thiếu năng lượng, các chức phận bị rối loạn nhất là tế bào não, tim … , bị sây  sẩm  hoặc  bị hôn mê. trường  hợp  giảm  glucose  máu  nặng và đột ngột có thể bị co giật, hôn mê, chết.

   Ở loài nhai lại xuất hiện hội chứng giảm đường huyết: suy nhược cơ thể, chuyển động khó khăn, sau đó khó chịu không yên, vã mồ hôi, run rẩy, co giật, tiết nhiều nước bọt, tiểu đại tiện bừa bãi, hô hấp và mạch đều tăng, giãn đồng tử và sau đó gia súc bị hôn mê. Bò sữa hay bị giảm đường huyết trong thời gian tiết sữa mạnh (gia súc cần nhiều glucose để tạo ra mỡ sữa). Mặt khác, khi sản lượng sữa càng cao thì gia súc cần nhiều năng lượng và sử dụng glucose như nguồn năng lượng chính nên càng dễ xuất hiện bệnh. Giảm đường huyết thường làm giảm glycogen trong gan, tăng xâm nhập mỡ vào gan để sử dụng làm nguồn năng lượng. Do vậy, hàm lượng  axeto-axetic acid, beta-oxi acid, axeton tăng cao trong máu, xuất hiện xeton-niệu, nhiễm độc cơ thể.

tập tínhNơi những câu chuyện sống. Hãy khám phá bây giờ