co cau phan phoi khi

13.6K 7 0

Bài 3. Cơ cấu phân phối khí

1. Nhiệm vụ:

Thực hiện đóng mở các của nạpvà xả đúng thời điểm, đảm bảo nạp đầy hỗn hợp khí cháy (hoặc không khí sạch) vào xi lanh và xả sạch khí đã cháy ra ngoài.

2. Phân loại

- Cơ cấu phân phối khí dùng xupap: có 2 loai xupap treo và xupap đặt bên

- Cơ cấu phân phối khí dùng van trượt

3. Nguyên lý làm việc

- Cơ cấu phân phối khí của động cơ 4 kỳ

Ở động cơ 4 kỳ, việc đóng mở các đường nạp và xả được thực hiện nhờ cơ cấu cam - xupap. Trong 1 chu trình làm việc (2 vòng quay trục khuỷu) xupap nạp và xả của mỗi xi lanh sẽ mở ra 1 lần và trục phân phối sẽ quay 1 vòng. Trục phân phối được dẫn động bằng bánh răng, xích hoặc đai răng từ trục khuỷu. Nhờ tác động của cam - con đội, đũa có hành trình dịch chuyển lên xuống, qua đòn gánh tác động vào đuôi xupap thực hiện việc mở và đóng xupap. Các xupáp được đóng kín trong ổ đặt, nó chỉ mở ra khi có tác động lực ép của đòn gánh, khi xupap mở - lò xo bị nén lại, sau đó tự trả về dưới tác dụng của lực lò xo

- Cơ cấu phân phối khí của động cơ 2 kỳ

Trong cơ cấu loại này, pitton đóng vai trò như 1 van trượt đóng mở cửa nạp và cửa thải. Tham gia việc dẫn động cho cơ cấu phân phối khí bao gồm trục khuỷu và thanh truyền.

4. Đặc điểm kết cấu

4.1 Cơ cấu phân phối khí dùng xupap

Được bố trí theo một trong hai phương án là xupap đặt bên và xupap treo

1. Đế xupap; 2. Xupap; 3. Ống dẫn hướng; 4. Lò xo; 5. Móng hãm; 6. Vít điều chỉnh; 7. Đai ốc hãm; 8. Con đội; 9. Cam; 10. Đũa; 11. Đòn gánh

Các chi tiết, nhóm chi tiết chính bao gồm: Trục phân phối và dẫn động trục phân phối, con đội, đũa đẩy, đòn gánh, xupap, lò xo

- Trục phân phối và dẫn động: trục phân phối được chế tạo bằng thép hoặc gang, có nhiệm vụ điều khiển việc đống mở xupap đúng thời điểm, được lắp trong thân máy hoặc nắp máy. Trên trục phân phối ngoài các cam còn có các cổ đỡ, 2 đầu trục lắp bánh răng dẫn động và bánh răng dẫn động cho bơm dầu (loại treo). Cam và các cổ trục chế tạo bằng thép được tôi cao tần hoặc chế tạo bằng gang và được tinh luyện. Trục phân phối tiếp nhận chuyển động quay từ trục cơ, trong 1 chu trình làm việc của động cơ, trục cam quay 1 vòng để điều khiển xupap nạp và xả của mỗi xilanh chỉ mở 1 lần. Như vậy bánh răng của trục phân phối có số răng lớn gấp 2 lần số răng của bánh răng đầu trục cơ. Các bánh răng phân phối được lắp ăn khớp với nhau theo những vị trí tương ứng giữa trục cơ và trục cam, những vị trí này được xác định rất chặt chẽ và được đánh dấu trên các bánh răng phân phối. Ở một số động cơ việc dẫn động cho truc cam nhờ truyền động xích hoặc đai răng, việc lắp đặt bánh xich hoặc bánh đai phân phối cũng phải đảm bảo chính xác vị trí theo nhũng dấu hiệu quy định

- Con đội: dùng để truyền lực từ cam trục phân phối đến đũa đẩy, được chế tạo bằng gang hoặc thép có dạng hình trụ, hình nấm hoặc con lăn

Đũa đẩy: truyền lực từ con đội đến đòn gánh, đũa đẩy chế tạo bằng thép

- Đòn gánh: truyền lực từ đũa đến xupap

- Xupap: có nhiệm vụ đóng mở các đường nạp và xả, đầu xupap có dạng đĩa dẹt, đường kính nắp xupap nạp lớn hơn của xupap xả. Xupap nạp làm bằng thép crom, xupap xả làm bằng thép chịu nhiệt, thân chế tạo rỗng và được nhồi đầy Na để tăng cưòng khả năng thoát nhiệt. Mặt làm việc của xupap được chế tạo vát 45° được gia công kỹ và mài rà với đế xupap. Thân xupap chuyển động trong ống dẫn hướng, phần đuôi được gia công rãnh lắp các móng hãm để bắt chặt vòng chặn lò xo xupap

Giữa đuôi xupap và đầu đòn gánh có khe hở (khe hở nhiêt), khe hỏ này có tác dụng đảm bảo cho xupap luôn đóng kin trong ổ đặt ngay cả trong trường hợp bị giãn nở vì nhiệt. Khe hở xupap được điều chỉnh định kỳ để đảm bảo thông số yêu cầu.

- Đế xupap: được lắp trên thân hoặc nắp máy, có kết cấu dạng hình trụ trên có vát côn để tiếp xúc với nấm xupap. Đế xupap làm bằng thép hoặc gang hợp kim

- Ống dẫn hướng xupap: dẫn hướng chuyển động cho xupap, tránh hao mòn cho thân hoặc nắp máy tại chỗ lắp xupap

- Lò xo xupap: Đảm bảo đòng kín xupap trên đế, hồi vị xupap khi hết tác động của cò mổ. Một xupap thường lắp 2 lò xo được đặt theo chiều xoắn khác nhau

- Vòng hãm: gồm 2 nửa hình côn có tác dụng liên kết và giữ đĩa chặn và lò xo với đuôi xupap

4.2. Cơ cấu phân phối khí của động cơ 2 kỳ

Pitton giữ vai trò như 1 con trượt đóng mở các cửa dẫn khí để nạp, hút hỗn hợp khí cháy và thải khí đã cháy vào những thời điểm thích hợp.