Câu 2: Giao lưu văn hoá trong lịch sử văn hoá Việt Nam đã diễn ra như thế nào?

1. Khái quát về giao lưu văn hoá
Nguồn gốc: Nguồn gốc của giao lưu VH là sự tiếp xúc về văn hoá. Tiếp xúc văn hoá là hiên tượng nền văn hóa của cộng đồng này gặp gỡ hoặc ở gần đến mức có thể trực tiếp chịu tác động, gây ra sự biến đổi văn hoá của cộng đồng khác. Đây là giai đoạn đầu, là điều kiện để dẫn đến sự giao lưu văn hoá. Tuy vậy, không phải cuộc tiếp xúc văn hoá nào cũng dẫn đến quá trình giao lưu văn hoá. Giao lưu văn hoá chỉ có thể xem là hệ quả tất yếu của sự tiếp xúc văn hoá khi sự tiếp xúc đó phải diễn ra liên tục trong một thời gian dài gây ra những biến đổi cơ bản về mô thức văn hoá ban đầu.

Định nghĩa: Giao lưu văn hoá là sự tiếp xúc trao đổi qua lại những giá trị giữa các cộng đồng người khác nhau. Qua đó các nền VH được bổ sung thêm nhiều yếu tố mới làm biến đổi mô thức văn hoá ban đầu.

Vai trò: Giao lưu văn hoá là sự vận động thường xuyên của văn hoá. Nó không chỉ là động lực phát triển của văn hoá mà còn là động lực của sự tiến hoá của xã hội.

Ngay từ thời tiền sử, sự tiếp xúc và giao lưu văn hoá đã diễn ra trong lịch sử loài người. Song điều đó không phải là bản thân hoạt động văn hoá mang lại mà nó diễn ra nhờ hoạt động trao đổi kinh tế và nhiều hoạt động trao đổi "phi kinh tế" như sự trao đổi tặng phẩm hay vật phẩm tôn giáo; hoặc nhờ những sự tiếp xúc khác như quan hệ hôn nhân, ngoại giao... ngoài ra các cuộc thiên di thường xảy ra trong thời nguyên thuỷ và cổ trung đại làm cho các tập đoàn người có văn hoá khác nhau đã vô tình đến bên nhau sống cạnh nhau, xen kẽ nhau cũng dẫn đến sự tiếp xúc và giao lưu văn hoá.

Trong quá trình giao lưu văn hoá, một điều tất yếu sẽ xảy ra là, bất kể văn hoá của cộng đồng người đang ở nấc thang nào của sự tiến hoá nhân loại thì một số yếu tố văn hoá của cộng đồng người này có thể lan truyền đến cộng đồng người kia. Các yếu tố văn hoá này có khi là cá biệt, rời rạc; nhưng cũng có khi lại kết thành hệ thống chặt chẽ; có khi lại kết dính với những yếu tố văn hoá truyền thống; có khi lại làm đổi mới mạnh mẽ các yếu tố văn hoá đó là yếu tố ngoại sinh. Vì vậy, có thể nói, giao lưu văn hoá vừa là kết quả của trao đổi, vừa là chính bản thân sự trao đổi. Có hiểu như vậy mới thấy hết tầm quan trọng của giao lưu văn hoá trong lịch sử nhân loại. Nó là một động lực thúc đẩy phát triển của lịch sử.

Như mọi sự vật và hiện tượng khác, văn hoá cũng có tính hai mặt tích cực và tiêu cực, tốt và chưa tốt, văn hoá và phản văn hoá. Song, nếu vì thế mà chối từ và ngăn cấm một cách cực đoan, thái quá việc giao lưu văn hoá là điều hết sức sai lầm. Chỉ có việc thực hiện giao lưu văn hoá một cách chủ động, tích cực và có chọn lựa mới là phương sách thông minh và đúng đắn nhất.

2. Quá trình giao lưu VH trong lịch sử VN
Điều kiện địa lý: Việt Nam nằm ở vị trí ngã tư đường của sự giao lưu khu vực Đông Nam Á và thế giới.
 Vì thế, trong lịch sử dân tộc đã tiếp xúc và giao lưu với nhiều nền văn hoá của nhân loại.
Các luồng giao lưu chính:
- Đông Nam Á
- Trung Quốc
- Ấn Độ
- Pháp
- Trong giai đoạn 54-75
o MB: giao lưu chính với cộng đồng XHCN đứng đầu là Liên Xô
o MN: ảnh hưởng trực tiếp của khối TBCN đứng đầu là Mỹ

Diễn trình giao lưu:
- Sự tiếp xúc và giao lưu văn hoá đầu tiên là giữa Việt Nam và Đông Nam Á
- Sự tiếp xúc và giao lưu văn hoá của người Việt Nam với văn hoá Trung Hoa qua cả con đường triều đình hoặc con đường truyền giáo và cả con đường di dân, với nhiều lĩnh vực như: kĩ thuật (nghề in, làm giấy, chế tạo thuốc súng...), trong đời sống văn hoá (chữ viết, Nho giáo, Đạo giáo, y học...).
- Việt Nam tiếp xúc và giao lưu văn hoá với văn hoá Ấn Độ.
- Bước vào thời kì cận đại, Việt Nam, một mặt phải tiến hành cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân giành độc lập dân tộc, mặt khác cũng tiếp nhận nhiều nhân tố văn hoá phương Tây để hiện đại hoá đất nước. Sự tiếp xúc văn hoá giai đoạn này vừa tự nguyện, vừa có tính chất cưỡng bức, áp chế.
- Sau này, từ năm 1954 - 1975, văn hoá Liên Xô (cũ), Trung Quốc, Mỹ..., cũng có ảnh hưởng tới văn hoá ở hai miền Bắc, Nam. Trong điều kiện chiến tranh khốc liệt, sự tiếp xúc này dù chưa sâu, những vẫn để lại những dấu ấn nhất định vừa tiêu cực vừa tích cực.

Kết quả (thành tựu của các luồng giao lưu VH):

3. Kết luận
Vóc dáng và trữ lượng của văn hoá Việt Nam hôm nay mang đầy đủ truyền thống văn hoá người Việt cổ - những yếu tố nội sinh, bản địa, đồng thời cũng hoà đồng những giá trị văn hoá ngoại lai - những yếu tố ngoại sinh - của các dân tộc khác mà văn hoá Việt Nam đã tiếp nhận và "Việt hoá" trong những cuộc tiếp xúc và giao lưu văn hoá đó.