Xem trước of 2Tiếp theo >

Qluật sự phù hợp của qh SX với trình độ pt của LLSX

spinner.gif

Lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất là hai mặt của phương thức sản xuất, 

chúng tồn tại không tách rời nhau, tác động qua lại lẫn nhau một cách biện chứng, tạo 

thành quy luật sự phù hợp của quan hệ sản xuất với trình độ phát triển của lực lượng sản 

xuất - quy luật cơ bản nhất của sự vận động, phát triển xã hội.  

Khuynh hướng chung của sản xuất vật chất là không ngừng phát triển. Sự phát 

triển đó xét đến cùng là bắt nguồn từ sự biến đổi và phát triển của lực lượng sản xuất, 

trước hết là công cụ lao động. 

Trình độ lực lượng sản xuất trong từng giai đoạn lịch sử thể hiện trình độ chinh 

phục tự nhiên của con người trong giai đoạn lịch sử đó. Trình độ lực lượng sản xuất 

biểu hiện ở trình độ của công cụ lao động, trình độ, kinh nghiệm và kỹ năng lao động 

của con người, trình độ tổ chức và phân công lao động xã hội, trình độ ứng dụng khoa 

học vào sản xuất. 

Gắn liền với trình độ của lực lượng sản xuất là tính chất của lực lượng sản xuất. 

Trong lịch sử xã hội, lực lượng sản xuất đã phát triển từ chỗ có tính chất cá nhân lên tính 

chất xã hội hóa. Khi sản xuất dựa trên công cụ thủ công, phân công lao động kém phát 

triển thì lực lượng sản xuất chủ yếu có tính chất cá nhân. Khi sản xuất đạt tới trình độ cơ 

khí, hiện đại, phân công lao động xã hội phát triển thì lực lượng sản xuất có tính chất xã 

hội hóa. 

Sự vận động, phát triển của lực lượng sản xuất quyết định và làm thay đổi quan 

hệ sản xuất cho phù hợp với nó. Khi một phương thức sản xuất mới ra đời, khi đó quan 

hệ sản xuất phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất. Sự phù hợp của quan 

hệ sản xuất với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất là một trạng thái mà trong đó 

quan hệ sản xuất là "hình thức phát triển" của lực lượng sản xuất. Trong trạng thái đó, 

tất cả các mặt của quan hệ sản xuất đều "tạo địa bàn đầy đủ" cho lực lượng sản xuất 

phát triển. Điều đó có nghĩa là, nó tạo điều kiện sử dụng và kết hợp một cách tối ưu giữa 

người lao động với tư liệu sản xuất và do đó lực lượng sản xuất có cơ sở để phát triển 

hết khả năng của nó. 

Sự phát triển của lực lượng sản xuất đến một trình độ nhất định làm cho quan hệ 

sản xuất từ chỗ phù hợp trở thành không phù hợp với sự phát triển của lực lượng sản 

xuất. Khi đó, quan hệ sản xuất trở thành "xiềng xích" của lực lượng sản xuất, kìm hãm 

lực lượng sản xuất phát triển. Yêu cầu khách quan của sự phát triển lực lượng sản xuất 

tất yếu dẫn đến thay thế quan hệ sản xuất cũ bằng quan hệ sản xuất mới phù hợp với 

trình độ phát triển mới của lực lượng sản xuất để thúc đẩy lực lượng sản xuất tiếp tục 

phát triển. Thay thế quan hệ sản xuất cũ bằng quan hệ sản xuất mới cũng có nghĩa là 

phương thức sản xuất cũ mất đi, phương thức sản xuất mới ra đời thay thế. C.Mác đã 

viết: "Tới một giai đoạn phát triển nào đó của chúng, các lực lượng sản xuất vật chất 

của xã hội mâu thuẫn với những quan hệ sản xuất hiện có... trong đó từ trước đến nay  

các lực lượng sản xuất vẫn phát triển. Từ chỗ là những hình thức phát triển của lực lượng 

sản xuất, những quan hệ ấy trở thành những xiềng xích của các lực lượng sản xuất. Khi 

đó bắt đầu thời đại một cuộc cách mạng xã hội"1. Nhưng rồi quan hệ sản xuất mới này 

sẽ lại trở nên không còn phù hợp với lực lượng sản xuất đã phát triển hơn nữa; sự thay 

thế phương thức sản xuất lại diễn ra.

Xem trước of 2Tiếp theo >

Bình luận & Đánh giá

library_icon_grey.png Thêm share_icon_grey.png Chia sẻ

Đang đọc

Đề nghị