nuoi cay mo

• Cách nhân giống bằng bioreactor: bioreactor có thể được ứng dụng để vi nhân giống thực vật quy mô thương mại theo 3 hướng: 

- Tạo chồi (chuối, dứa, hoa lan...) 

- Tạo củ invitro (khoai tây, lily...) 

- Tạo phôi soma (cà phê, cao su...)

9. Vì sao có thể tạo cây sạch bệnh virus bằng nuôi cấy mô phân sinh đỉnh của cây nhiễm virus. Trình bày kỹ các kỹ thuật tạo cây sạch bệnh bằng nuôi cấy invitro. Ý nghĩa của việc duy trì sự sạch bệnh cho cây trồng. Các biện pháp tránh tái lây nhiễm bệnh

9.1 Nuôi cấy meristem trong làm sạch virus cho cây trồng 

 Việc tạo ra các cây giống sạch virus là biện pháp bắt buộc phải tiến hành cho tất cả các cây nhân giống vô tính và cũng là một biện pháp phục tráng giống cho các giống đã bị thoái hóa do virus. 

 Công nghệ nuôi cấy mô tế bào thực vật là một công cụ hữu hiệu. Có hai cách chính để tạo cây sạch virus nhờ công nghệ này: 

- Dùng các phương pháp chuẩn đoán virus để thanh lọc các mẫu nhiễm bệnh trước khi đưa vào nuôi cấy, sử dụng biện pháp nhân nhanh invitro để nhân nhanh mẫu sạch. 

- Làm sạch virus ở mẫu đã bị nhiễm, sau khi đã tạo mẫu sạch thì tiếp tục sử dụng biện pháp nhân nhanh ivitro để nhân mẫu sạch. 

9.2.1 Nguyên lý của làm sạch virus quan nuôi cấy meristem 

 Virus tồn tại ở mọi tế bào sống. Tuy nhiên, những nghiên cứu của White (1934), Limasset và Cornuet (1950), Morel và Martin (1952) cho thấy: 

 Nồng độ virus trong tế bào các cây bị bệnh phụ thuộc vào tốc độ phân chia tế bào và khả năng sinh trưởng của tế bào. Tế bào càng phân chia mạnh thì nồng độ virus càng thấp, nghĩa là những tế bào càng gần đỉnh sinh trưởng thì càng chứa ít virus hơn. 

 Từ đây các ông đề xuất kỹ thuật nuôi cấy meristem (mô phân sinh đỉnh) để tạo ra cây hoàn toàn sạch virus từ cây đã nhiễm bệnh. 

 Cụ thể: 

- White (1934) đã sử dụng phương pháp lây nhiễm nhân tạo để nghiên cứu sự phân bố virus trong rễ cây cà chua bị bệnh virus Aucuba gây khảm thuốc lá. Kết quả cho thấy 2cm ở đầu rễ hầu như không phát hiện ra virus. 

- Limasset và Cornuet (1950) đã dùng phương pháp huyết thanh định lượng, chứng minh được sự tồn tại một gradient nồng độ virus từ các mô non đến các mô già ở cây thuốc lá bị bệnh. Nồng độ virus bằng không ở mô đỉnh lá và bao lá thứ nhất sau đó tăng dần, đạt cực đại ở lá thứ năm rồi giảm dần ở các lá già phía dưới. 

9.2.2 Giả thiết về sự không tồn tại virus ở meristem. 

 Theo Mathews (1970), Wang et al Hu (1980) meristem (mô phân sinh đỉnh) không có virus có thể do các lý do sau: 

 Virus vận chuyển chủ yếu trong cây nhờ hệ thống mô dẫn, hệ thống này không có ở mô phân sinh đỉnh. 

 Trong sự phân chia, các tế bào mô phân sinh đỉnh không cho phép sao chép các thông tin di truyền của virus. 

 Nồng độ auxin, cytokinin cao ở đỉnh sinh trưởng có thể ngăn cản quá trình sao chép virus. 

 Hệ thống vô hiệu hóa virus ở vùng meristem mạnh hơn các vùng khác trong cây. 

9.3 Các kỹ thuật làm sạch virus invitro 

9.3.1 Nuôi cấy meristem:  

 Tách chính xác meristem có kích thước < 0.3mm nuôi cấy chúng trên môi trường dinh dưỡng phù hợp để tái sinh thành cây nguyên vẹn. Sau đó kiểm tra độ sạch virus ở cây tái sinh bằng các phương pháp khác nhau để thu nhân được cây sạch bệnh. 

9.3.2 Nuôi cấy meristem kết hợp với xử lý nhiệt độ cao 

 Ở nhiệt độ cao từ 36-370¬¬C thì một số loài virus không có khả năng nhân lên. Lợi dụng đặc tính này có thể kết hợp phương pháp nuôi cấy meristem với xử lý nhiệt độ để tẩy sạch virus khuôn mẫu. 

 Biện pháp này cho phép có thể tách meristem ở kích thước lớn hơn (0.5-1mm) giúp cho việc tách và tái sinh cây thuận lợi hơn so với phương pháp tách ở kích thước 0.1-0.2mm