Previous Page of 10Next Page

Chương X Vấn đề tôn giáo trong quá trình xây dựng xhcn

spinner.gif

Tôn giáo là một hình thái ý thức - xã hội ra đời và biến đổi theo sự 

biến động của điều kiện kinh tế - xã hội. Trong quá trình xây dựng chủ 

nghĩa xã hội, tôn giáo còn tồn tại và có những biến đổi nhất định. 

Việt Nam là một quốc gia có nhiều hình thức tín ngưỡng, tôn giáo khác 

nhau và đang có chiều hướng phát triển trên phạm vi cả nước. Vì vậy, để 

tiến hành thắng lợi công cuộc đổi mới ở nước ta, trước hết đòi hỏi Đảng 

phải đổi mới tư duy, nhìn nhận và đánh giá đúng những vấn đề lý luận và  

thực tiễn, trong đó có vấn đề tín ngưỡng, tôn giáo đang và sẽ có nhiều biểu 

hiện mới, đa dạng, phức tạp, cần được giải quyết đúng đắn.

I. Bản chất, nguồn gốc và tính chất của tôn giáo

1. Bản chất và nguồn gốc của tôn giáo 

a) Bản chất của tôn giáo 

Chủ nghĩa Mác - Lênin coi tín ngưỡng, tôn giáo là một hình thái ý 

thức xã hội phản ánh một cách hoang đường, hư ảo hiện thực khách quan. 

Qua hình thức phản ánh của tôn giáo, những sức mạnh tự phát trong tự 

nhiên và xã hội đều trở thành thần bí. Trong tác phẩm Chống Đuyrinh, Ph. 

Ăngghen đã viết: "Tất cả mọi tôn giáo chẳng qua chỉ là sự phản ánh hư ảo - 

vào trong đầu óc của con người - của những lực lượng ở bên ngoài chi phối 

cuộc sống hàng ngày của họ; chỉ là sự phản ánh trong đó những lực lượng 

ở trần thế đã mang hình thức những lực lượng siêu trần thế."1 C. Mác và  

Ph. Ăngghen còn cho rằng, tôn giáo là một hiện tượng xã hội, văn hóa,  

lịch sử; một lực lượng xã hội trần thế. 

Giữa tín ngưỡng và tôn giáo có sự khác nhau, song lại có quan hệ chặt 

chẽ mà ranh giới để phân biệt chúng chỉ là tương đối. 

Tín ngưỡng là một khái niệm rộng hơn tôn giáo. ở đây chúng ta chỉ đề 

cập một dạng tín ngưỡng - đó là tín ngưỡng tôn giáo (gọi tắt là tôn giáo). 

Tín ngưỡng là niềm tin và sự ngưỡng mộ của con người vào một hiện

 

1. C. Mác và Ph. Ăngghen: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1994, t. 20, tr. 437.

 

134 

 

tượng, một lực lượng siêu nhiên, tôn sùng vào một điều gì đó pha chút thần 

bí, hư ảo, vô hình tác động mạnh đến tâm linh con người, trong đó bao hàm  

cả niềm tin tôn giáo. Còn tôn giáo thường được hiểu là một hiện tượng xã 

hội bao gồm có ý thức tôn giáo lấy niềm tin tôn giáo làm cơ sở, hành vi và 

các tổ chức hoạt động tín ngưỡng tôn giáo - nghĩa là, tôn giáo thường có 

giáo lý, giáo luật, lễ nghi và các tổ chức giáo hội. 

Mê tín dị đoan là một hiện tượng xã hội tiêu cực đã xuất hiện từ lâu và 

vẫn tồn tại ở thời đại chúng ta. Trên thực tế, mê tín dị đoan thường xen vào 

các hình thức sinh hoạt tín ngưỡng tôn giáo. Việc xác định hiện tượng mê  

tín dị đoan chủ yếu dựa vào biểu hiện và hậu quả tiêu cực của nó. Mê tín dị 

đoan là niềm tin cuồng vọng của con người vào các lực lượng siêu nhiên 

đến mức độ mê muội với những hành vi cực đoan, thái quá, phi nhân tính, 

phản văn hóa của một số người gọi chung là cuồng tín. Hiện tượng mê tín 

dị đoan thường gắn chặt và lợi dụng các hình thức sinh hoạt tín ngưỡng,  

tôn giáo để hành nghề. Vì vậy, cùng với việc tôn trọng và bảo đảm quyền 

tự do tín ngưỡng, tôn giáo của nhân dân thì chúng ta phải loại bỏ dần mê 

tín dị đoan nhằm làm lành mạnh hoá đời sống tinh thần xã hội. 

Tôn giáo là sản phẩm của con người, gắn với những điều kiện lịch sử 

tự nhiên và lịch sử xã hội xác định. Do đó, xét về mặt bản chất, tôn giáo là 

một hiện tượng xã hội phản ánh sự bất lực, bế tắc của con người trước tự 

nhiên và xã hội.

Previous Page of 10Next Page

Comments & Reviews (12)

Login or Facebook Sign in with Twitter


library_icon_grey.png Add share_icon_grey.png Share

Who's Reading

Recommended