KẾ TOÁN LƯU CHUYỂN HÀNG HOÁ TRONG DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI

CHƯƠNG 1 

KẾ TOÁN LƯU CHUYỂN HÀNG HOÁ TRONG 

DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI 

Mục tiêu của chương: 

Học xong chương này sinh viên phải nắm được các kiến thức cơ bản sau: 

- Đặc điểm hoạt động kinh doanh trong các doanh nghiệp thương mại. 

- Điểm khác nhau giữa tổ chức công tác kế toán trong các doanh nghiệp kinh doanh thương 

mại và doanh nghiệp sản xuất công nghiệp. 

- Nắm rõ phương pháp hạch toán nghiệp vụ mua hàng trong doanh nghiệp thương mại theo 

chế độ kế toán hiện hành, bao gồm cả hoạt động mua hàng trong nước và mua hàng nhập khẩu. 

- Nắm rõ phương pháp hạch toán nghiệp vụ bán hàng trong doanh nghiệp thương mại theo 

chế độ kế toán hiện hành, bao gồm cả hoạt động bán hàng trong nước và bán hàng xuất khẩu. 

- Nắm rõ phương pháp hạch toán phân bổ và kết chuyển doanh thu, chi phí để xác định kết 

quả hoạt động tiêu thụ trong doanh nghiệp thương mại, trong đó đặc biệt chú trọng về phương 

pháp hạch toán phân bổ chi phí thu mua hàng hoá và chi phí bảo hành sản phẩm hàng hoá. 

Số tiết: 30 tiết 

Nội dung của chương: 

1.1. Kế toán quá trình mua hàng 

1.1.1. Đặc điểm nghiệp vụ mua hàng trong doanh nghiệp thương mại 

1.1.1.1. Khái niệm về nghiệp vụ mua hàng 

Chức năng chủ yếu của doanh nghiệp thương mại là tổ chức lưu thông hàng hoá, đưa hàng 

hoá từ nơi sản xuất đến nơi tiêu dùng thông qua mua bán. Trong đó, mua hàng là giai đoạn đầu 

tiên của quá trình lưu chuyển hàng hoá, là quan hệ trao đổi giữa người mua và người bán về trị 

giá hàng hoá thông qua quan hệ thanh toán tiền hàng, là quá trình vốn doanh nghiệp chuyển hoá 

từ hình thái tiền tệ sang hình thái hàng hoá - Doanh nghiệp nắm được quyền sở hữu về hàng hoá 

nhưng mất quyền sở hữu về tiền hoặc có trách nhiệm thanh toán tiền cho nhà cung cấp. 

Đối với hoạt động kinh doanh thương mại, hoạt động mua hàng bao gồm: mua hàng trong 

nước (hay mua hàng nội địa) và mua hàng nhập khẩu (mua hàng của các quốc gia khác). 

1.1.1.2. Các phương thức mua hàng trong doanh nghiệp thương mại 

Tuỳ thuộc vào loại hình doanh nghiệp thương mại mà có thể có các phương thức mua hàng 

khác nhau. Cụ thể: 

a. Đối với các doanh nghiệp thương mại nội địa, việc mua hàng có thể được thực hiện theo 

hai phương thức: phương thức mua hàng trực tiếp và phương thức chuyển hàng. 

+ Mua hàng theo phương thức trực tiếp: Căn cứ vào hợp đồng kinh tế đã ký kết, doanh 

nghiệp cử cán bộ nghiệp vụ mang giấy uỷ nhiệm nhận hàng đến đơn vị bán để nhận hàng theo 

1 

quy định trong hợp đồng hay để mua hàng trực tiếp tại cơ sở sản xuất, tại thị trường và chịu trách 

nhiệm vận chuyển hàng hoá về doanh nghiệp. 

+ Mua hàng theo phương thức chuyển hàng: Bên bán căn cứ vào hợp đồng kinh tế đã ký kết 

hoặc đơn đặt hàng, chuyển hàng tới cho bên mua, giao hàng tại kho của bên mua hay tại địa điểm 

do bên mua quy định trước. 

b. Đối với các doanh nghiệp kinh doanh xuất - nhập khẩu hàng hoá, việc mua hàng nhập 

khẩu cũng có thể được tiến hành theo hai phương thức: nhập khẩu trực tiếp và nhập khẩu uỷ thác. 

+ Nhập khẩu trực tiếp là phương thức kinh doanh mà trong đó đơn vị tham gia hoạt động 

nhập khẩu trực tiếp đàm phán, ký kết hợp đồng với nước ngoài; trực tiếp nhận hàng và thanh toán 

tiền hàng. 

+ Nhập khẩu uỷ thác là phương thức kinh doanh mà trong đó đơn vị tham gia hoạt động 

nhập khẩu (có đăng ký kinh doanh xuất - nhập khẩu, có giấy phép xuất - nhập khẩu) không đứng 

ra trực tiếp đàm phán với nước ngoài mà phải nhờ qua một đơn vị xuất - nhập khẩu có uy tín thực 

hiện hoạt động nhập khẩu cho mình. 

Như vậy, đối với phương thức nhập khẩu uỷ thác, sẽ có hai bên tham gia trong hoạt động