Previous Page of 4Next Page

2. Sự hình thành tư duy của Đảng về kinh tế thị trường thời kỳ đổi mới:

spinner.gif

2. Sự hình thành tư duy của Đảng về kinh tế thị trường thời kỳ đổi mới: 

a. Tư duy của Đảng về cơ chế thị trường từ Đại hội VI đến Đại hội VIII: 

Đây là giai đoạn hình thành và phát triển tư duy của Đảng về kinh tế thị 

trường. So với thời kỳ trước đổi mới, nhận thức về kinh tế thị trường có sự thay đổi 

căn bản và sâu sắc: 

71 

Một là, kinh tế thị trường không phải là cái riêng có của chủ nghĩa tư bản mà 

là thành tựu phát triển chung của nhân loại. 

Lịch sử phát triển sản xuất xã hội cho thấy sự sản xuất và trao đổi hàng hóa là 

tiền đề quan trọng cho sự ra đời và phát triển của kinh tế thị trường. Trong quá trình 

sản xuất và trao đổi, các yếu tố thị trường như cung, cầu, giá cả có tác động điều tiết 

quá trình sản xuất hàng hóa, phân bổ các nguồn lực kinh tế và tài nguyên thiên nhiên 

như vốn, tư liệu sản xuất, sức lao động... phục vụ cho sản xuất và lưu thông. Thị 

trường giữ vai trò là một công cụ phân bổ các nguồn lực kinh tế. Trong một nền kinh 

tế khi các nguồn lực kinh tế được phân bổ bằng nguyên tắc thị trường thì người ta 

gọi đó là kinh tế thị trường. 

Kinh tế thị trường đã có mầm mống từ trong xã hội nô lệ, hình thành trong xã 

hội phong kiến và phát triển cao trong chủ nghĩa tư bản. Kinh tế thị trường và kinh 

tế hàng hóa đều dựa trên cơ sở phân công lao động xã hội và các hình thức sở hữu 

khác nhau về tư liệu sản xuất làm cho những người sản xuất vừa độc lập vừa phụ 

thuộc vào nhau. Trao đổi mua bán hàng hóa là phương thức giải quyết mâu thuẫn 

trên. Tuy nhiên, kinh tế hàng hóa và kinh tế thị trường có sự khác nhau về trình độ 

phát triển. Kinh tế hàng hóa ra đời từ kinh tế tự nhiên, đối lập với kinh tế tự nhiên 

nhưng còn ở trình độ thấp, chủ yếu là sản xuất hàng hóa tư nhân, quy mô nhỏ bé, kỹ 

thuật thủ công, năng suất thấp. Còn kinh tế thị trường là kinh tế hàng hóa phát triển 

cao. Kinh tế thị trường lấy khoa học, công nghệ hiện đại làm cơ sở và nền sản xuất 

xã hội hóa cao. 

Kinh tế thị trường có lịch sử phát triển lâu dài nhưng cho đến nay nó mới biểu 

hiện rõ rệt nhất trong chủ nghĩa tư bản. Nếu trước chủ nghĩa tư bản, kinh tế thị 

trường còn ở thời kỳ manh nha, trình độ thấp thì trong chủ nghĩa tư bản nó đạt đến 

trình độ cao đến mức chi phối toàn bộ cuộc sống của con người trong xã hội đó. 

Điều đó khiến người ta nghĩ rằng kinh tế thị trường là sản phẩm riêng của chủ nghĩa 

tư bản. 

Chủ nghĩa tư bản không sản sinh ra kinh tế hàng hóa, do đó kinh tế thị trường 

với tư cách là kinh tế hàng hóa ở trình độ cao không phải là sản phẩm riêng của chủ 

nghĩa tư bản mà là thành tựu phát triển chung của nhân loại. Chỉ có thể chế kinh tế 

thị trường tư bản chủ nghĩa hay cách thức sử dụng kinh tế thị trường theo lợi nhuận 

tối đa của chủ nghĩa tư bản mới là sản phẩm của chủ nghĩa tư bản. 

Hai là, kinh tế thị trường còn tồn tại khách quan trong thời kỳ quá độ lên chủ 

nghĩa xã hội: 

Kinh tế thị trường xét dưới góc độ "một kiểu tổ chức kinh tế" là phương thức 

tổ chức, vận hành nền kinh tế, là phương diện điều tiết mối quan hệ giữa người với 

người. Kinh tế thị trường chỉ đối lập với kinh tế tự nhiên, tự cấp, tự túc chứ không 

đối lập với các chế độ xã hội khác. Bản thân kinh tế thị trường không phải là đặc 

trưng bản chất cho chế độ kinh tế cơ bản của xã hội. Kinh tế thị trường tồn tại và 

phát triển ở nhiều phương thức sản xuất khác nhau. Kinh tế thị trường vừa có thể 

liên hệ với chế độ tư hữu vừa có thể liên hệ với chế độ công hữu và phục vụ cho

Previous Page of 4Next Page

Comments & Reviews (24)

Login or Facebook Sign in with Twitter


library_icon_grey.png Add share_icon_grey.png Share

Who's Reading

Recommended