Ang Buod ng "El Filibusterismo"

spinner.gif

                                           Kabanata 1: Sa Ibabaw ng Kubyerta

Umaga ng Disyembre.  Sa Ilog Pasig ay sumasalunga ang Bapor Tabo.  Lulan nito sa kubyerta sina Don Custodio, Ben Zayb, Padre Irene, Padre Salvi, Donya Victorina, Kapitan Heneral at Simoun.

Napag-usapan ang pagpapalalim ng ilog Pasig.  Mungkahi ni Don Custodio: mag-alaga ng itik.  Ani Simoun namang kilalang tagapayo ng Kapitan Heneral: Gumawa ng tuwid na kanal na mag-uugnay sa lawa ng Laguna at sa look ng Maynila. Nagkasagutan sila ni Don Custodio at ng ilang pari. Ayaw ni Donya Victorina na matuloy ang pag-aalaga ng pato dahil darami ang balot na pinandidirihan niya.

                                          Kabanata 2: Sa Ilalim ng Kubyerta

Tinungo ni Simoun ang ibaba ng kubyerta.  Masikip sa pasahero ang ilalim ng kubyerta.  Naroon ang dalawang estudyate na pinakukundanganan ng iba - si Basilio na nag-aaral ng medisina at mahusay nang manggamot at isang katatapos pa lamang sa Ateneo, isang makata, si Isagani.  Kausap sila Kapitan Basilio.  Napag-usapan si Kapitan Tiyago.  Pinauwi raw siya, ani na naging tagapayo ng Kapitan nitong mga huling araw.  Napaling ang usapan sa paaralang balak ng mga estudyante ukol sa pagtuturo ng mga Kastila.  Hindi raw ito magtatagumpay ayon kay Kapitan Basilio.  Magtatagumpay, ayon sa dalawang binata.  Lumayo ang matandang Basilio.  Napag-usapan si Paulita Gomez, ang kasintahan ni Isagani at tukod ng ganda, mayaman at may pinag-aralan kaya nga lamang ay tiya si Donya Victorina.  Ipinahahanap ni Donya Victorina kay Isagani ang asawa, si De Espadaña, na sa bahay pa ni Padre Florentino, amain ng binata, nagtatago.

Dumating si Simoun at kinausap ang magkabigan.  Ipinakilala ni Basilio kay Simoun si Isagani.  Sinabi ni Simoun na di niya nadadalaw ang lalawigan nina Basilio sapagka’t ang lalawigang ito’y mahirap at di makabibili ng alahas.  Matigas na tumutol Si Isagani at anya:Hindi kami namimili ng alahas dahil di namin kailangan.  Napangiti si Simoun.  Nasabi raw niyang dukha ang lalawigan, dahil ang mga pari sa simbahan ay Pilipino.

Nag-anyaya si Simoun sa pag-inom ng serbesa.  Tumanggi ang dalawa.  Ayon kay Simoun, sinabi ni Padre Camorra na kaya tamad ang mga Pilipino ay dahil pala-inom ng tubig at di ng serbesa.  Mabilis na tumugon si Basilio; Sabihin ninyo kay Padre Camorra na kung siya ay iinom ng tubig sa halip ng serbesa, marahil ay mawawala ang sanhi ng mga usap-usapan.  At dagdag ni Isagani:  lumuluhod sa alak at sa serbesa na pumapatay ng apoy; na kapag pinainit ay sumusulak; nagiging malawak na dagatan at gumugunaw ng santinakpan.  Hindi niya pinakinggan ang pagsingkil ni Basilio.

Itinanong ni Simoun kung ano ang itutugon niya sakaling itanong ni Padre Camorra kung kailan magiging sulak at malawak na karagatan ang tubig.  Tugon ni Isagani: Kapag pinainit ng apoy; sa sandaling ang mumunting ilog na watak-watak ay magkakasamasama sa kailalimang hinuhukay ng tao.  Binigkas ni Basilio ang isang tula ni Isagani na rin ukol sa pagtutulong ng apoy at tubig sa pagpapatakbo sa makina (steam engine).  Pangarap daw ayon kay Simoun dahil ang makina ay hahanapin pa.

Nang umalis si Simoun saka lamang nakilala nang lubusan ni Isagani ang mag-aalahas na tinawag na Kardinal Moreno.  May dumating na utusan.  Ipinatawag ni Padre Florentino ang pamangkin.  Nguni’t nakita ng Kapitan si Padre Florentino at ito’y inanyayahang pumanhik sa ibabaw ng kubyerta.

Comments & Reviews (37)

Login or Facebook Sign in with Twitter


library_icon_grey.png Add share_icon_grey.png Share

Who's Reading

Recommended