Previous Page of 8Next Page

Quan he phap luat

spinner.gif

QUAN HỆ PHÁP LUẬT

I.Khái niệm, đặc điểm, phân loại quan hệ pháp luật (QHPL) 

1.Khái niệm 

- QHPL là những quan hệ giữa người với người, được nảy sinh trong xã hộ̣i được các quy phạm Pháp luật điều chỉnh, trong đó các chủ thể tham gia có những quyền và nghĩa vụ được pháp luật quy định và đảm bảo thực hiện bằng sự cưỡng chế của nhà nước. 

- QHPL là hình thức đặc biệt của quan hệ xã hội. Nó tồn tại trong hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội và có liên hệ mật thiết với các loại hình quan hệ xã hội khác. 

Ví dụ: quan hệ giữa nam với nữ muốn trở thành quan hệ vợ chồng thì đôi bên nam nữ phải tuân thủ các quyền và nghĩa vụ do luật hôn nhân và gia đình quyết định. Khi đó quan hệ giữa đôi bên nam nữ mới trở thành quan hệ pháp luật về hôn nhân. 

Tóm lại, QHPL là hình thức pháp lý của quan hệ xã hội dưới tác động điều chỉnh của các quy phạm pháp luật. 

*/ Phân biệt QHPL với QHXH : Không phải dưới tác động của quy phạm pháp luật, quan hệ xã hội sẽ trở thành quan hệ pháp luật. QHPL cũng không phải là một bộ phận của QHXH. QHXH luôn tồn tại khách quan, QHPL là phạm trù chủ quan xuật hiện trên cơ sở ý chí của nhà làm luật. QHXH được nhiều nhà khoa học xã hôi khác nhau nghiên cứu, còn QHPL do khoa học pháp lý nghiên cứu. Tuy nhiên 2 khái niệm này có mối quan hệ mật thiết với nhau. Khi một QHXH được khoác chiếc áo pháp lý thì vẫn tồn tại song song hai loại quan hệ : QHXH là nội dung vật chất của QHPL và QHPL là hình thức pháp lý của QHXH, QHPL có vai trò cực kỳ quan trọng trong việc làm trật tự hoá QHXH, hướng nó phát triển phù hợp với ý định của nhà làm luật. 

2. Đặc điểm 

a, QHPL là quan hệ mang tính ý chí. 

- QHPL phát sinh trên cơ sở quý phạm pháp luật, mà nội dung quy phạm pháp luật phản ánh ý chí nhà nước. 

- Trong đa số các trường hợp, trong khuôn khổ quy phạm pháp luật đã xác định QHPL phát sinh, thay đổi và chấm dứt do ý chí của các bên tham gia. 

Ví dụ: Trong quan hệ mua bán trao đổi, cho vay cho thuê...trở thành QHPL do hành vi thể hiện ý chí của các bên trong quan hệ mua bán trao đổi, cho thuê cho vay...Quan hệ hợp đồng là 1 loại quan hệ hình thành trên cơ sở cả 2 bên thể hiện ý chí. 

b, QHPL là một loại quan hệ tư tưởng, quan hệ thuộc kiến trúc thượng tầng. 

- Pháp luật nói chung là một hiện tượng thuộc kiến trúc thượng tầng, QHPL xuất hiện trên cơ sở quy phạm pháp luật vì vậy nó cũng thuộc kiến trúc thượng tầng. Tính chất và nội dung QHPL phụ thuộc vào tính chất quan hệ sản xuất. 

- Sự phụ thuộc của QHPL vào cơ sở kinh tế: là 1 loại quan hệ thuộc kiến trúc thượng tầng, QHPL thay đổi phù hợp với sự thay đổi của cơ sở kinh tế, kiểu quan hệ sản xuất nhất định sẽ sản sinh ra kiểu QHPL tương ứng. 

- Sự tác động trở lại của QHPL với cơ sở kinh tế: sở dĩ như vậy vì hầu hết các quan hệ kinh tế XHCN đều thực hiện dưới hình thức pháp lý - QHPL. QHPL không chỉ có vai trò quan trọng trong việc củng cố các quan hệ kinh tế mà còn tạo điều kiện cho nó phát triển thuận lợi. Không loại trừ khả năng nó kìm hãm, hạn chế sự phát triển của quan hệ kinh tế. 

c, QHPL xuất hiện trên cơ sở quy phạm pháp luật. 

- Không có quy phạm pháp luật thì không có QHPL. QHPL là phương tiện thực hiện quy phạm pháp luật, vì quy phạm pháp luật được thực hiện trong đời sống thông qua QHPL. 

- Quy phạm pháp luật xác định trước điều kiện xuất hiện của QHPL, chủ thể tham gia quan hệ, quyền và nghĩa vụ pháp lý và những biện pháp bảo vệ quyền và nghĩa vụ ấy khi chúng bị vi phạm. 

d, QHPL là quan hệ mà các bên tham gia ( chủ thể) quan hệ đó mang quyền chủ thể và nghĩa vụ pháp lý

Previous Page of 8Next Page

Comments & Reviews (2)

Login or Facebook Sign in with Twitter


library_icon_grey.png Add share_icon_grey.png Share

Who's Reading

Recommended