Previous Page of 5Next Page

tâm lý học đại cương

spinner.gif

CHƯƠNG IV 

CẢM GIÁC VÀ TRI GIÁC

I . CẢM GIÁC 

I . Khái niệm chung về cảm giác  

1.1 Cảm giác là gì . 

Một số ví dụ về cảm giác  

Tay đụng vào một vật nhọn thấy đau, sờ vào nước đá thấy lạnh 

Để một vật tròn trên tay, nhắm mắt lại cảm thấy vật đó là tròn , nhẵn  

Mùa đông gió thổi vào da cảm thấy lạnh buốt  

Cắn quả ớt thấy cay, 

Đi qua bờ kênh cảm thấy mùi bốc lên rất khó chịu 

Tất cả những hiện tượng đó đều gọi là cảm giác  

 

Vậy: Cảm giác là một qúa trình tâm lý phản ánh thuộc tính riêng lẻ của sự vật hiện tượng khi chúng đang tác động trực tiếp vào các giác quan của ta. 

1.2 Đặc điểm của cảm giác . 

- Là một quá trình tâm ly, có kích thích là bản thân các sự vật hiện tượng trong hiện thực khách quan 

- Chỉ phản ánh từng thuộc tính riêng lẻ của sự vât hiện tượng  

- Phản ánh hiện thực khách quan một cách trực tiếp. 

- Cảm giác không chỉ phản ánh từng thuộc tính riêng lẻ của đối tượng bên ngòai, mà còn phản ánh những trạng thái bên trong của cơ thể. ( Đói cồn cào, gặp người đẹp tim hồi hộp) 

1.3 Bản chất xã hội của cảm giác. 

Cảm giác có cả ở người và vật, nhưng cảm giác ở người khác xa về chất so với cảm giác của động vật. Bản chất xã hội của cảm giác thể hiện ở chỗ:  

- Đối tượng phản ánh của cảm giác không phải chỉ là sự vật hiện tượng có trong tự nhiên mà bao gồm cả những sản phẩm lao động của con người tạo ra. 

Ví dụ: Chế tạo ra máy lạnh để tạo ra cảm giác mát mẻ về mùa hè  

Tường sơn màu xanh để tạo ra một cảm giác dễ chịu khi làm việc  

Chế biến thức ăn để ăn ngon miệng: Chuột đồng miền tây, cá lóc nướng chui, cá lóc chiên xù..  

- Cơ chế sinh lý của cảm giác ở con người không chỉ giới hạn ở hệ thống tín hiệu thứ nhất mà cả hệ thống tín hiệu thứ hai 

Ví dụ: Một đứa trẻ té xuống ta khen nó ngoan, giỏi thì nó không thấy đau và không khóc 

Hoặc ban đêm đi một mình ta nói chỗ đó có ma thì cảm giác gợn tóc gáy.  

- Cảm giác của con người được phát triển mạnh mẽ và phong phú dưới ảnh hưởng của họat động và giáo dục . 

Ví dụ: Các thợ máy ô tô, máy bay chuyên nghe tiếng nổ động cơ  

Các thầy thuốc nội khoa chuyên nghe tim và phổi để chấn đóan bệnh 

Những người chăn vịt lành nghề chỉ nhìn qua trứng hay con vịt mới nở cũng biết phân biệt được đâu là con cái, đâu là con đực. 

Những người làm nghề nếm thử ( trong các nghành chế biến rượu, chè, thuốc lá ) phân biệt được 40 thứ bậc từng lọai vị, mùi có người chỉ tợp một ngụm rượu cũng biết là rượu đó do cây nho ở xứ nào làm ra. 

- Cảm giác của con người còn chịu ảnh hưởng của nhiều hiện tượng tâm lý cao cấp nhất. 

Ví dụ: Lúc buồn, hay đau khổ thì ăn cảm thấy không ngon, thậm chí không có cảm giác đói.  

1.4.Vai trò của cảm giác: 

- Cảm giác là hình htức định hướng đầu tiên của con người trong hiện thực khách quan  

- Cảm giác cung cấp những nguyên liệu cần thiết cho hình htức nhận thức cao hơn 

- Cảm giác là điều kiện đảm bảo trạng thái họat động của võ não, nhờ đó mà họat động tinh thần của con người được bình thường  

- Cảm giác là con đường nhận thức hiện thực khách quan đặc biệt quan trọng đối với những người bị khuyết tật.Những người câm, mù, điếc đã nhận ra người thân và hàng lạot đồ vật nhờ cảm giác, đặc biệt là xú giác.

2.Các loại cảm giác  

Căn cứ vào nguồn kích thích gây nên cảm giác ở ngòai hay ở trong cơ thể thì cảm giác được chia thành hai lọai: 

* Cảm giác ngoài gồm : 

- Cảm giác nhìn ( Thị giác): Cho ta biết hình thù khối lượng, độ sáng, độ xa màu sắc của sự vật. Nó giữ vai trò cơ bản trong sự nhận thức thế giới bên ngòi của con người nảy sinh do các sóng điện từ dài từ 380 đến 770 mi-li-mi-crông tác động vào mắt.

Previous Page of 5Next Page

Comments & Reviews (4)

Login or Facebook Sign in with Twitter


library_icon_grey.png Add share_icon_grey.png Share

Who's Reading

Recommended