Previous Page of 4Next Page

IV. Cải cách của Minh Mạng

spinner.gif

1. Nguyên nhân dẫn đến cải cách của Minh Mạng

Những hạn chế, những bất cập của tổ chức bộ máy quản lý nhà nước thời Gia Long: bộ máy chính quyền tw đứng đầu là hoàng đế, tiếp đến là 6 bộ.

Phân cấp hành chính, vẫn giữ cơ chế: dưới tw là các cấp thành, trấn, doanh. Hai thành vẫn còn tồn tại là Bắc thành và Gia Định thành. Quãng giữa do triều đình trực tiếp quản lí với tay tới thì chỉ đặt các trấn, còn ở chính giữa là Kinh kì gồm 4 doanh trực lệ. như vậy, cơ chế hành chính vẫn còn nhiều tầng. bắc thành và gia định thành do hai vị tổng trấn đứng đầu, quyền han rất lớn. tình trạng đó thường dẫn đến lạm quyền và có nguy cơ tiếm vị. với bộ máy quản lí nhà nước và hệ thống hành chính như vậy đã cản trở rất lớn đến ý đồ của minh mạng trog việc xd 1 bộ áy quan liêu chuyên chế, tập trung quyền lực về tw.

Sự khủng hoảng của 1 nền kinh tế pk lạc hậu, mang nặng tàn dư của ptsx châu á. Nó đang kìm hãm sự pát triển của kt-hàng hóa-tiền tệ đã khởi sắc từ cuối thời trần, được đẩy mạnh thời lê sơ, lại được tiếp xúc với thị trường lê-mạc, trịnh- nguyễn pân tranh, được pát triển tiếp o thời đại tây sơn ngắn ngủi, nay thì bị trì trệ. Khủng hoảng kt xh lâu dài và sau sắc kéo theo cả khủng hoảng chính trị xh, biểu hiện ở nội chiến liên miên, triều chính ko ổn định, ngoại xâm pá hoại. nhà tây sơn lên trị vì được 14 năm, chưa ổn định được nội bộ vương triều, chưa giải quyết được khủng hoảng đã, đã bị sụp đổ.

Ruộng đất công làng xã là cơ sở để nhà nước thu tô thuế: nguồn tài chính của nhà nước bị thu hẹp nghiêm trọng, nông dân ko có rd cày cấy dẫn đến lưu vong piêu tán, nổi dậy khởi nghĩa ngày 1 nhiều. đầu tk 19, ruộng đất công lx trog nước chỉ còn lại 17,08%. Năm 1822, 5 trấn thuộc trấn bắc thành và pủ hoài đức, dân pieu tán mất 49 xã…pong trào khởi nghĩa của nd bùng lên gày càng lan rộng ra cả nước. nguyên nhân nổi dậy khởi nghĩa của nd là do ko có ruộng đất cày cấy, bị bóc lột tô thuế nặng nề, bị bọn quan lại cường hào đè nén, ức hiếp. thực trạng nhức nhối đó uy hiếp đến sự tồn tại của của nhà nước chuyên chế nguyễn, buộc minh mạng pải suy nghĩ, tìm cách cứu vãn. Ngoài những ngx trên còn có 1 lí do khác thôi thúc minh mệnh tiến hành cải cách đó là thâu tóm quyền lực về tay mình.

2. Vài nét vê vua Minh Mạng

Trong 20 năm trị vì minh mệnh đã thi hành nhiều chính sách và biệ páp, trog nhiều lĩnh vực kt, vh, xh, những biện páp có ý nghĩa cải cách chủ yếu là ở cải cách hành chính, bộ máy quản lí nhà nước và hệ thống quan lại.                      

3. Nội dung cải cách

Củng cố hệ tinh thần khổng giáo và tống nho:

Hệ tư tưởng khổng giáo với các đạo quân- thần, phu-phụ, phụ -tử, với các đức nhân, nghĩa, lễ, trí, tín... được minh mệnh đặt lên hàng đầu để lấy đó làm cơ sở mà đào tạo nhân tài, thực hiện chủ trương đưa văn quan thay võ quan và ổn định tư tưởng thần dân theo nề nếp pk nho giáo. Minh mệnh coi đạo trị nước trước hết cần pải gây lấy nhân tài, nên đã yêu dùng người có văn học, cho các hương cống vào làm hành tẩu ở các bộ để học tập chính trị. Mở quốc tử giám để các giám sinh được hưởng lương bổng ăn, ở, học hành. Năm 1822 minh mệnh đã mở thi hội, thi đình để lấy tiến sĩ. Minh mệnh kuyên cáo các quan cần cải tiến chế độ và nội dung thi cử sao cho tránh hủ - sáo, khoe khoang, đi vào quy củ, thực chất. Như vậy chế độ tuyển chọn văn quan nho học là 1 trog những yêu cầu quan trọng của việc cải cách hành chính dưới triều minh mệnh.

Previous Page of 4Next Page

Comments & Reviews (4)

Login or Facebook Sign in with Twitter


library_icon_grey.png Add share_icon_grey.png Share

Who's Reading

Recommended