Xem trước of 3Tiếp theo >

PHÂN TÍCH BÌNH NGÔ ĐẠI CÁO

spinner.gif

 


PHÂN TÍCH BÌNH NGÔ ĐẠI CÁO  

 I - HOÀN CẢNH RA ĐỜI :

Cuối năm 1427 sau hội thề, quân Minh rút khỏi nước ta. Đầu năm 1428 thừa lệnh Lê Lợi, Nguyễn Trãi viết Bình Ngô Đại Cáo. Cuộc kháng chiến chống quân Minh hoàn toàn thắng lợi, chấm dứt hai mươi năm thảm khốc dưới ách đô hộ tàn bạo của giặc Minh, mở ra một kỉ nguyên hòa bình, độc lập lâu dài cho dân tộc.

 

II- KẾT CẤU:

 

Bài " Bình Ngô đại cáo" gồm 4 phần :

Phần 1 :

 " Việc nhân nghĩa ... còn ghi" Luận đề về nhân nghĩa.

Phần 2 :

" Vừa rồi ... chịu được" Bản cáo trạng tội ác của giặc Minh.

Phần 3 :

 " Ta đây ... chưa thấy xưa nay" Quá trình cuộc kháng chiến.

Phần 4 :

" Phần còn lại" Tuyên bố cuộc kháng chiến kết thúc mở ra một kỉ nguyên hòa bình độc lập cho đất nước.

 

III- PHÂN TÍCH :

 

Phần I : " Việc nhân nghĩa ... còn ghi"
Luận đề về nhân nghĩa.
a- Khái niệm về nhân nghĩa :
Nhân nghĩa là hai khái niệm xuất hiện từ thời Khổng Tử. Khổng Tử và Mạnh Tử đem dùng lại và ấn định cho nó một số nội dung. Nội dung đó khá phức tạp nhưng rõ ràng nhất là tính giai cấp nhân nghĩa của Nho giáo chỉ có trong tầng lớp thống trị với nhau, nó không ra tới nhân dân lao động. Còn tư tưởng Nguyễn Trãi mang một nét mới, tiến bộ. Đó chính là tư tưởng nhân dân.
b- Tư tưởng nhân nghĩa của Nguyễn Trãi :
Ý tứ lập luận trong phần này rất đơn giản, nhưng rất chặt chẽ. Nhân nghĩa là cốt ở yên dân, đánh đuổi giặc là nhân nghĩa.
Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo.
Tư tưởng nhân nghĩa của Nguyễn Trãi có phát huy truyền thống nhân ái của dân tộc, truyền thống thân dân của Lý, Trần, nhưng rõ rệt là nâng cao hơn trước. Nhân nghĩa không phải là quan hệ giữa người này và người khác mà cốt ở yên dân, làm cho dân được sống yên lành, hạnh phúc trong một nước độc lập thanh bình.

Phần 2 :
Bản cáo trạng về tội ác của giặc Minh :
Tư tưởng lớn trong giai đoạn này bổ sung cho tư tưởng nhân nghĩa ở trên. Đầu tiên Nguyễn Trãi nêu lên những thế lực gây tội ác. Đó là quân cuồng Minh và bọn gian tà bán nước.
" Quân cuồng Minhđã thừa cơgây hoạ

  Bọn gian tà còn bán nước cầu vinh"
Thương dân, thương nước nên trong lòng tác giả dậy lên mối căm thù cao độ, đến nỗi không sao chịu được. Hình ảnh kẻ thù hiện lên trước mặt như một bầy dã thú không hơn không kém :
" Thằng há miệng, đứa nhe răng, máu mỡ bấy no nê chưa chán".Với biết bao tội ác :
- Khủng bố :
" Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn

Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ".
- Bóc lột dưới nhiều hình thức :
* Thuế khóa : " Nặng thuế sạch không đầm núi"
* Phu phen : " Nặng nề những nỗi phu phen”

Nay xây nhà, mai đáp đất chân tay nào phục dịch cho vừa"
* Dân nạp : " Ngọc, vàng, chim sả, hươu đen

“ Người bị ép ... rừng sâu nước độc"
- Diệt sản xuất : " Làm tan tác cả nghề canh cửi"
- Phá hoại môi trường sống : " Tàn hại cả giống côn trùng cây cỏ"
Như vậy, không một tội ác nào chúng không chủ trương khiến cho đất trời Đại Việt như chìm ngập trong màn đêm đen tối. Tội ác của chúng đến nỗi : " Độc ác thay trúc Nam Sơn không ghi hết tội

Dơ bẩn thay, nước Đông Hải không rửa sạch mùi"
Khiến cho trời đất không sao dung thứ, thần và người không sao chịu nổi:
" Lẽ nào trời đất dung tha
Ai bảo thần dân chịu được".

Xem trước of 3Tiếp theo >

Bình luận & Đánh giá (2)



library_icon_grey.png Thêm share_icon_grey.png Chia sẻ

Đang đọc

Đề nghị