Hồi Thứ 22 - Tam Quốc Chí
Viên, Tào Khởi BaQuân Mã Bộ
Quan, Trương Bắt Hai Tướng Vương, Lưu
Nguyên Tác : La Quán Trung


Nhắc lại, Trần Ðăng hiến kế cho Huyền Ðứcrằng:

- Tào Tháo chỉ sợ Viên Thiệu. Hiện Thiệu như con hổ chiếm cứ bốn châu Tinh, U, Thanh, Ký. Quân giáp sĩ có tới một trăm vạn, văn quan võ tướng rất nhiều, thế lực rất mạnh. Sao Sứ quân không sai người sang đócầu cứu?

Huyền Ðức phân vân nói:

- Thuở nay ta không qua lại với người, phần ta mới hại em người, có lý nào người lại chịu giúp ta.

Trần Ðăng nói:

- Ỷ đây có một người thông gia với Viên Thiệu đã ba đời rồi, nếu được bức thư của người ấy, ắtViên Thiệu không nỡ từ chối.

Huyền Ðức hỏi:

- Người nào thế?

Trần Ðăng đáp:

- Người này chính là người vẫn được Sứ quân trọng đãi kính lễ hàng ngày đó.

Huyền Ðức chợt nhớ ra:

- Là Trịnh Khanh Thành tiên sinh phải không?

Trần Ðăng cười đáp:

- Chính phải.

Nguyên Trịnh Khanh Thành tức là Trịnh Huyền, từ nhỏ có tài và hiếu học, từng thụ nghiệp Mã Dung. Mỗi khi Mã Dung ngồi giảng bài thì buông trướng đỏ. Phía ngoài học trò ngồi, phía trong thì đoàn con hát hầu vui. Những cô hầu gái thì đứng hai bên. Trịnh Huyền học với thầy suốt ba năm mà luôn luôn nhìn thẳng, không bao giờ nghiêng mắt liếc ngang một cái. Mã Dung lấy làm lạ, lòng khen thầm. Khi thành tài, Huyền xin nghỉ trở về. MãDung than rằng:

- Hết thẩy học trò của ta, chỉ có một mình Trịnh Huyền lãnh hội được cái học bí truyền của ta!

Trong nhà Trịnh Huyền, ai cũng biết chữ. Ðến lũ đầy tớ gái cũng thông thuộc Kinh Thi. Một hôm có con hầu ăn nói thất thố làm trái ýHuyền, Huyền bắt quỳ dưới thềm rất lâu. Một con khác đi quatrông thấy, hỏi đùa bớn rằng:

- Vì sao mà sa vào chỗ bùn lầy như vậy? (1)

Con hầu bị phạt đám ngay:

- Chợt khi lỡ lời, gặp phải lúc ông ấy đang giận. (2)

Ấy, đại để nếp nhà phong nhã như thế. Ðời Hoàn Ðế, Huyền làm quan đến chức Thượng Thư. Sau gặp loạn Thập Thường Thị, Huyền bỏ quan, về làm ruộng ở Từ Châu.

Khi Huyền Ðức còn ở Trác quận, đã có học với Trịnh Huyền, đến khi làm quan Mục Từ châu vẫn thường đến nhà thỉnh giáo và kính lễ rấthậu.

Bấy giờ Huyền Ðức nhớ ra, mừng lắm, bèn hiệp với Trần Ðăng đến nhà Trịnh Huyền nhờ viết thư.

Trịnh Huyền khẳng khái nhận lời, viếtmột phong thư giao cho Huyền Ðức. Huyền Ðức liền sai Tôn Càn đi suốt đêm đem qua Hà Bắc.

Viên Thiệu xem thư xong, nghĩ thầm:

- Huyền Ðức đã hại em ta, lẽ nàota lại giúp hắn, ngặt vì có thư của Trịnh Thượng thư,nếu không đi thì không được.

Viên Thiệu liền triệu tập hết các quan văn võ để bàn việc hưng binh đánh Tào Tháo.

Mưu sĩ Ðiền Phong can rằng:

- Binh chinh chiến luôn mấy năm, bá tánh đều khổ cực, kho đụn thiếu hụt rồi. Nay không thể khởi đại binh được nữa. Chỉ nên trước sai người về Kinh dâng tin thắng trận lên Thiên Tử. Nếu không báo tiệp được thì hãy dâng biểu kể tội Tào Tháo ngăn đường không chota phò Vua. Rồi sau này đem binh ra đóng Lê Dương, tăng thêm chiến thuyền dàn ở Hà Nội, sửa sang khí giới, chia quân tinh nhuệ đi đóng chẹn các chỗ biên giới. Như thế, trong vòng ba năm, việc lớn ắt thành.

Mưu sĩ Thẩm Phối nói:

- Không được! Với tài thần võ của Minh công, lại thêm đất Hà Bắc cường thịnh nàythì hưng binh đánh giặc Tào dễ như trở bàn tay.Việc gì phải chờ đợi dềnh dang ngày này qua thángkhác?

Mưu sĩ Thư Thụ lại nói:

- Cái sách lược chế thắng không phải ở sự cường thịnh. Vả lại Tào Tháo giỏi thi hành pháp lệnh, quân sĩ tinh luyện, không như hạng Công Tôn Toản ngồi một xó chịu khốn. Nay nếu bỏ cái kế hay "báo tiệp tâu công" mà đi khởi quân vô danh nghĩa, thiết nghĩ Minh công không nên làm.

Nhưng mưu sĩ Quách Ðồ nói:

- Nói thế là sai! Ðem binh đánh Tào Tháo, sao gọi là vô danh? Lúc này, Minh công nên kịp thời mưu đại nghiệp. Xin thể theo lời Trịnh Thượng thư, hợp cùng Lưu Bị, nêu cao đại nghĩa, tiêu diệt giặc Tào, trên hợp ý trời, dưới hợp lòng dân. Thực là cơ hội rất tốt.

Thế là bốn mưu sĩ tranh luận giằng co, Viên Thiệu trù trừ chưa biết quyết định ra sao? Bỗng lại có hai mưu sĩ Hứa Du, Tuân Thầm từ bên ngoài bước vào. Thiệu nói:

- Hai người này có nhiều kiến thức đây. Thử hỏi xem chủ trương thế nào?

Hai người vào thi lễ xong, Thiệu hỏi:

- Có Trịnh Thượng thư gửi thư đến đây, bảo ta giúp Lưu Bị đánh Tào Tháo. Vậy nên khởi binh hay không khởi binh?